КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ТҮШТҮГҮНҮН ТҮРДҮҮ ЭКОЛОГИЯЛЫК ЖАГЫМСЫЗ АЙМАКТАРЫНДА ЖАШАГАН 15 ЖАШТАГЫ БАЛДАРДЫН ООЗ СУЮКТУГУНУН ФИЗИКАЛЫК-ХИМИЯЛЫК МҮНӨЗДӨМӨЛӨРҮ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948610_2026_1_2Ачкыч сөздөр:
кариес, ооз көңдөйү, шилекей, экология, ксенобиотиктер, мектеп окуучуларыАннотация
Маанилүүлүк. Ооз суюктугу, ооз көңдөйүнүн саламаттыгын сактоодо маанилүү ролду ойнойт. Анын курамында ар кандай элементтер, мисалы, витаминдер, минералдар, белоктор жана ооз көңдөйүнүн нормалдуу иштеши үчүн зарыл болгон башка заттар бар. Бирок, ооз суюктуктун мазмунуна ксенобиотикалык факторлордун таасири анормалдуу элементтердин деңгээлине алып келиши мүмкүн, бул өз кезегинде ар кандай оорулардын өнүгүшүнө өбөлгө түзөт. Ооз суюктуктугундагы элементтердин нормадан бузулушу менен шартталган эң кеңири таралган оорулардын бири – кариес. Кальций менен фосфордун жетишсиздиги, ошондой эле ооз суюктугунда кычкылдын ашыкча концентрациясы тиш эмалынын бузулушуна жана көңдөйлөрдүн пайда болушуна өбөлгө түзөт. Жалпыга маалым болгондой алты жашында жаш балдарда тиштер жаныдан чыга баштаганына байланыштуу шилекейдин физикалык-химиялык жана микробиологиялык курамы ооз көндөйүнүн саламаттулугуна таасир этээрин билебиз. Бул аныкталган факторлордун ооз көндөйүнүн ооруларынын өнүгүшүнө потенциалдуу таасирин аныктоо үчүн биз он беш жаштагы балдардын ооз суюктугунун физикалык-химиялык көрсөткүчтөрүн бааладык.
Библиографиялык шилтемелер
Аширов К.А. (2014). Динамика свойств эмали постоянных зубов у детей различного возраста при применении фторсодержащих зубных Стоматология. №4, бб. 51-54.
Жумаев, А.Х. Эшпулатов А. Ж. (2021). Особенности стоматологического статуса пациентов старших возрастных групп. Баркарорлик ва етакчи тадкикотлар онлайн илмий журн. 1(6), бб.100–115.
Мукаш кызы, А., Ешиев, А., Орозбекова, М., Миңбаев, З., Саипов, Д., Эрмеков, Э. (2024). Влияние ph слюны при легочных заболеваниях. Вестник Ошского государственного университета, (2), 106–116. https://doi.org/10.52754/16948610_2024_2_11
Строченко, Е.А., Ивченко Н.А., Жеребко А.Н. (2018). Влияние факторов окружающей среды на стоматологическую заболеваемость населения. Стоматология. Эстетика. Инновации. 2(1), бб. 124–130.
Сунцов, В.Г. (2001). Стоматологическая профилактика у детей. М.: Мед. кн.
Чолокова, Г.С., Камчыбекова А.Ш. (2019). Эпидемиология кариеса и заболеваний пародонта у детей в странах СНГ (обзор). Вестник Кырг. гос. мед. акад. им. И. К. Ахунбаева, 4, бб. 104–116.
Юлдашев, И.М., Чолокова, Г.С. (2006). Основные показатели распространенности и интенсивности кариеса зубов, состояния тканей пародонта у детей школьного возраста в Кыргызской Республике. Мед. кадры XXI века. № 2, бб. 14–19.
Eshiev, A.M., Asanov A.К., Moldaliev, Zh. et al. (2025). Influence of environmental factors on the condition of adolescent dental hard tissues: clinical and phsiochemicall analyses. Jurnal Ilmiah Ilmu Terapan Universitas Jambi. 9(1), рр. 406-421; https://online-journal.unja.ac.id/JIITUJ/article/view/38513
Harris, R., Nicoll, A.D., Adair, P.M., Pine, C.M. (2004). Risk factors for dental caries in young children: asystematic review of the literature. Community Dent Health, 21, 71-85.
Silk, H., Douglass, A.B., Douglass, J.M., Silk, L. (2008). Oral health during pregnancy. Am. Fam. Physician, 77(8), рр. 1139–1144.
Reisine, S., Douglass, J.M. (1998). Psychosocial and behavioural issues in early childhood caries. Community Dent Oral Epidemiol, 26, 32-44.
Seow, W.K. (1998). Biological mechanisms of early childhood caries. Community Dent Oral Epidemiol, 26, 8-27.
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2026 Азизбек Асанов , Жоомарт Молдалиев
