ОШ ШААРЫНДАГЫ ЖОЖДОРДО ОКУГАН СТУДЕНТ КЫЗДАРДЫН ЭТЕК КИРИНИН БУЗУЛУУСУН ИЗИЛДӨӨ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948610_2026_2_01Ачкыч сөздөр:
menstrual dysfunction, stress, combined oral contraceptives, drospirenone-containing contraceptivesАннотация
Маанилүүлүк. Этек кир циклинин бузулушу гинекологиялык эндокринологиянын эң актуалдуу көйгөйлөрүнүн бири бойдон калууда, анткени ал аялдын репродуктивдик денсоолугунун абалын, гормоналдык абалын жана репродуктивдик потенциалын чагылдырат. Акыркы жылдары акушердик-гинекологиялык патологиянын өсүшү жана ар кандай аномалиялар менен төрөлгөн ымыркайлардын санынын көбөйүшү байкалууда, бул экологиялык, социалдык жана психо-эмоционалдык факторлордун таасири менен байланыштуу.
Тобокелдик факторлорунун арасында жаш аялдарда стресс жана эмоционалдык ашыкча жүк өзгөчө мааниге ээ. Бул макалад биз жогорку окуу жайларынын студенттеринин этек кир циклинин бузулушуна стресс жана эмоционалдык факторлордун таасирин изилдеп чыктык. Изилдөөнүн негизинде төрт университеттен 200 студент катышкан. Изилдөөдө менструалдык циклдин өзгөчөлүктөрүн, психоэмоционалдык чыңалуунун деңгээлин жана тобокелдик факторлорун баалоо үчүн анкета колдонулган. Изилдөөнүн жыйынтыгында студент кыздардын көпчүлүгү этек кирдин бузулушун стрессттен, эмоционалдык жүктүн көптүгүнөн, уйку режиминин бузулушунан жана окуу жүктөмүнүн көптүгүнөн деп тастыкташкан. Ошондуктан, жаш аялдардын этек кир циклинин бузулушун калыптандырууда психоэмоционалдык факторлордун маанилүү ролун жана стресстик шарттарды өз убагында алдын алуу жана оңдоо өтө заарыл.
Библиографиялык шилтемелер
Адамян, Л.В., Петряйкина, Е.Е., Сибирская, Е.В., Осипова, Г.Т., Пивазян, Л.Г., (2019). Аномальные маточные кровотечения пубертатного периода у девочек-подростков: ведение, диагностика и лечение. Проблемы репродукции, 25(3), 99-103. https://doi.org/10.17116/repro20192503199 DOI: https://doi.org/10.17116/repro20192503199
Кузнецова, И.В. (2020). Стресс и нарушения менструального цикла у женщин репродуктивного возраста. Акушерство и гинекология.
Миклесфилд, К., Хьюго, Ж., Джонсон, С., Ноакс, Т., Ламберт, В. (2007). Факторы, связанные с менструальной дисфункцией и самовыраженными повреждениями костного стресса у женщин-бегунок в ультра- и полумарафонах двух океанов. Br J Sports Med., 41 (10): 679-83.
Радзинский, В.Е. (2021). Гинекологическая эндокринология. Москва: StatusPraesens.
Сибирская, Е.В., Пивазян, Л.Г. (2020). Гормональная терапия аномальных маточных кровотечений у женщин позднего репродуктивного возраста. Вопросы гинекологии, акушерства и перинатологии. 19(2):129-135. https://doi.org/10.20953/17261678-2020-2-129-135 DOI: https://doi.org/10.20953/1726-1678-2020-2-129-135
ACOG Committee Opinion No. 651: Menstruation in Girls and Adolescents: Using the Menstrual Cycle as a Vital Sig. Obstetrics and Gynecology. 2015;126(6):143146. https://doi.org/10.1097/AOG.0000000000001215 DOI: https://doi.org/10.1097/AOG.0000000000001210
Berga, S.L., Loucks, T.L. (2005). Human Reproduction.Update Functional hypothalamic amenorrhea: pathophysiology and clinical perspectives. Human Reproduction Update, 11(6), 561-571.
Escobar-Morreale, H.F., San Millan, J.L. (2007). Abdominal adiposity andthe polycystic ovary syndrome. Obesity Reviews, 8(5), 437-449.
Munro, M.G., Critchley, H.O.D., Fraserl, S. (2018). Intermational Federation.of. Gynecology, and Obstetrics The FIGO classification of causes of abnormaluterine bleeding in reproductive years. International Journal of Gynecology &.Obstetrics. Vol. 143(3), 393-408. DOI: https://doi.org/10.1002/ijgo.12666
Oelkers, W., Foidart, J.M., Dombrovicz, N. et al. (1995). Effects of a new oral contraceptive containing drospirenone and ethinyl estradiol on therenin-aldosterone system, body weight, blood pressure, glucose tolerance, and lipid metabolism. I Contraception, 51(2), 99-104.
Oyola, M.G., Handa, R.J. (2017). Hypothalamic-pituitary-adrenal and hypothalamic- pituitarygonadal axes: sex differences in regulation of stress responsivity. Stress, Sep; 20(5):476-494. doi: 10.1080/10253890.2017.1369523 DOI: https://doi.org/10.1080/10253890.2017.1369523
Popat, V.B, Prodanov, T, Calis, KA, Nelson, LM. (2008). Менструальный цикл - биологический маркер общего здоровья у подростков. Ann N Y Acad Sci., 1135: 43-51. DOI: https://doi.org/10.1196/annals.1429.040
Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Diagnostic evaluation of the infertile female: a committee opinion (2015). Fertility and Sterility, 103(6), 44-50. https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2015.03.019 DOI: https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2015.03.019
The European Journal of Contraception and Reproductive Health Care. (2016). Vol. 21(6), 445-458
Yonker, K.А. (2017). Premenstrual syndrome and premenstrual dysphoric disorder. The Lancet.
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2026 Аида Субанова, Нурдоолот Азимбаев
