ӨНДҮРГҮЧ-БУКАЛАРДЫН СПЕРМАПРОДУКЦИЯ КӨРСӨТКҮЧТӨРҮ ЖАНА УЙЛАРДЫН ТУКУМ БЕРҮҮ ЖӨНДӨМДҮҮЛҮГҮ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948610_2026_2_12%20Ачкыч сөздөр:
букалар-өндүрүүчүлөр, уруктук, спермопродукция, жасалма уруктандыруу, уруктун сапатыАннотация
Маанилүүлүк. Макалада бука-өндүрүүчүлөрдүн спермопродукциясынын сандык жана сапаттык көрсөткүчтөрү жана алардын уйлардын тукум берүү жөндөмүнө тийгизген таасири изилденди. Изилдөөгө эякуляттын көлөмү, сперматозоиддердин концентрациясы, кыймылдуулугу, жашоо жөндөмдүүлүгү жана морфологиялык көрсөткүчтөрү, ошондой эле жаңы алынган жана криоконсервацияланган уруктун сапаты киргизилди. Изилдөө материалдары Кыргыз мал чарба жана жайыт илим-изилдөө институтунун биотехнология лабораториясынын жана асыл тукум чарбалардын маалыматтарына негизделди. 2015–2025-жылдар аралыгында тоңдурулган уруктун өндүрүшү жана сатылышы талданды. Жыйынтыктар боюнча спермопродукциянын көрсөткүчтөрү породасына, жеке өзгөчөлүктөрүнө жана багуу шарттарына жараша өзгөрөт. Эякуляттын көлөмү жана спермодозанын чыгышы эң жогору швиц породасындагы букаларда байкалган. Криоконсервациядан кийин уруктун сапатынын төмөндөшү аныкталган, бирок жалпы көрсөткүчтөр канааттандырарлык деңгээлде калган. Уйлардын тукум берүү жөндөмү нормаларга ылайык экендиги аныкталды, биринчи уруктандыруунун натыйжалуулугу жогору, ал эми музоолордун чыгышы канааттандырарлык деңгээлде. Сперманын сапаты менен уйлардын тукум берүү эффективдүүлүгүнүн ортосунда тыгыз байланыш бар экени көрсөтүлдү.
Библиографиялык шилтемелер
Абдурасулов, А.Х., Аттокуров, К.Ш., Ногоев, А.И., Косилов, В.И. (2025). Качество спермопродукции быков-производителей. В сборнике: Актуальные проблемы и приоритетные направления развития современной ветеринарной медицины и биотехнологий. Материалы национальной научно-практической конференции с международным участием, посвящённой 95 - летию со дня основания факультета ветеринарной медицины ФГБОУ ВО Оренбургский ГАУ. Оренбург, с. 380-382.
Абдурасулов, А.Х., Жумаканов, К., Жолдошов, Ы.Ж., Анохин, К.В., Муратова, Р.Т. (2021). Глубокозамороженное семя быков-производителей - надежный компонент в сохранения генофонда скота. Вестник Ошского государственного университета, 2(2), 5-12.
Абдурасулов, А.Х., Кубатбеков, Т.С., Карыбеков, А. (2023). Воспроизводительная способность быков- производителей и оплодотворяемость коров. В сборнике: Инновационные достижения науки и техники АПК. Сборник научных трудов Международной научно-практической конференции. Кинель, с. 372-379.
Амерханов, Х.А., Жирков, А.Д., Никифоров, Д.Д., Пермякова, П.Ф., Андросов, И.Д. (2025). Показатели подвижности нативной спермы быков-спермодоноров в условиях крайнего севера. Зоотехния, 9, 25-28.
Анбаза, Ю.В., Четвертакова, Е.В. (2016). Качество спермы быков-производителей в зависимости от породной принадлежности, В сборнике: Наука и образование: опыт, проблемы, перспективы развития. Ответственные за выпуск: А.А. Кондрашев, В.Б. Новикова, с. 189-191.
Джаныбеков, А.С., Абдурасулов, А.Х. (2022). Воспроизводительные качества бычков и телок абердин-ангусской породы. Сельскохозяйственный журнал, 2(15), 37-45. https://doi.org/10.25930/2687-1254/005.2.15.2022
Джаныбеков, А.С., Абдурасулов, А.Х. (2023). Характеристика спермапродукции у быков-производителей абердин-ангусской породы. Вестник Ошского государственного университета. Сельское хозяйство: агрономия, ветеринария и зоотехния, 4, 152-157.
Карпеня, М.М., Крыцына, А.В. (2023). Количественные и качественные показатели спермопродукции быков-производителей при включении в рацион аминокислот и хелатов микроэлементов. В сборнике: Актуальные проблемы ветеринарии и интенсивного животноводства. Сборник трудов международной научно-практической конференции. Институт ветеринарной медицины и биотехнологии. С. 73-77.
Карпеня, М.М., Лопатина, Е.А. (2024). Репродуктивная функция быков-производителей под влиянием кормовой добавки “MDK”. Ветеринарный журнал Беларуси, 1(20), 80-83.
Четвертакова, Е.В., Лущенко, А.Е. (2020). Спермопродукция быков как показатель их адаптационной способности. Вестник КрасГАУ, 6(159), 144-149.
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2026 Абдугани Абдурасулов , Айдай Керезалиева , Чолпон Кубанычбек кызы
