Кыргыз тилиндеги жөндөмө категориясын Изилдөөнүн теориясы жана практикасы
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948610_2026_1_24Ачкыч сөздөр:
жөндөмө категориясы, грамматикалык маани, жөндөмө түзүлүшү, агглютинативдик тилдер, парадигмаАннотация
Маанилүүлүк. Макала кыргыз тилинин морфологиялык өзгөчөлүктөрүнө жана сүйлөө формаларынын продуктуулугуна басым жасоо менен анын жөндөлүш системасын изилдөөгө арналган. Изилдөөнүн максаты – кыргыз тилинин жөндөмөлөрүнүн курамын жана түзүмүн аныктоо, алардын орус тилиндеги жөндөмү системасы менен салыштырылышы жана талданышы, ошондой эле стуенденттердин жөндөмө формаларын түшүнүү деңгээлин баалоо. Изилдөө методдору сыпаттоочу жана морфемалык анализди, салыштырма-типологиялык ыкманы, функционалдык-семантикалык анализди, парадигматикалык ыкманы, ошондой эле жөндөмө формаларын камтыйт, парадигматикалык методду жана эмпирикалык сурамжылоону камтыйт. Жыйынтыгы көрсөткөндөй, салттуу алты тепкичтүү система студенттер тарабынан орто деңгээлде өздөштүрүлүп, на-дай,- ча,- нык формалары эки ача кабыл алынып, кошумча түшүндүрмөнү талап кылат.
Библиографиялык шилтемелер
Гладкий, А.Б. (1971). Попытка формального определения понятий падежа и рода существительного. В Проблемы грамматического моделирования (сс. 24-25). Москва: Наука.
Зулпукаров, К. (1994). Падежная грамматика: теория и прагматика. Санкт-Петербург; Ош.
Зулпукаров, К., Амиралиев, С.М. (2021). Синтез как метод описания языка (вопросы казусологии, синологии, алтаистики и ностратики). Бишкек.
Зулпукаров, К., Талипова, С.Э., Жусупбаева, М.М. (2023). Синкретизм русских падежей с позиции дидактолингвистики. Универсальное и культурно-специфичное в языках и литературах: Сборник материалов VII международной научно-практической конференции (сс. 837-841). Курган.
Орузбаева, Б.О. (1964). Словообразование в кыргызском языке. Фрунзе: Илим.
Поливанов, Е.Д. (1934). Русская грамматика в сопоставлении с узбекским языком. Ташкент: Госиздат.
Садыков, Т. (1987). Проблемы моделированиятюркской морфологии. Фрунзе: Илим.
Юдахин, К.К. (1985). Кыргызча-орусча сөздүк. Фрунзе.
Юнусалиев, Б.М. (1959). Киргизская лексикология (Ч. 1). Фрунзе: Киргизучпедгиз.




