КАРАХАНИДДЕР ДООРУНДА ОРТО АЗИЯДА КООМДУК ЖАНА ДИНИЙ ЖАШОО
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948610_2026_1_9%20Ачкыч сөздөр:
Караханиддер мамлекети, Орто Азия, ислам дини, диний жашоо, ибадаттар, диний билим берүү, Улуу Жибек жолу, ислам маданиятыАннотация
Бул илимий эмгекте Караханиддер мамлекети доорунда (840–1212-жж.) Орто Азиядагы коомдук жана диний жашоо ар тараптуу талданат. Изилдөөдө ислам дининин аймакка жайылуу процесси, анын ичинде Умаййаддар жана Аббасийлер доорлорунун таасири каралып, Караханиддер мезгилинде исламдын калктын калың катмарына кеңири тарагандыгы көрсөтүлөт. Ошондой эле намаз, жума жана айт намаздары, орозо, зекет, ажылык жана курмандык сыяктуу негизги ибадаттардын коомдогу орду жана аткарылыш деңгээли тарыхый булактар, географтардын эмгектери жана оозеки адабияттардын негизинде изилденет. Мындан тышкары, Орто Азиядагы соода-экономикалык жашоо, Улуу Жибек Жолунун ролу жана диний баалуулуктардын коомдук түзүлүшкө тийгизген таасири да каралат. Изилдөөнүн жыйынтыгында Караханиддер доорунда ислам дини коомдун руханий жана социалдык турмушунда негизги орунду ээлеп, элдин күнүмдүк жашоосуна терең сиңгендиги аныкталат.
Библиографиялык шилтемелер
Абдимиталип уулу, Н. (2024). Карахандарда кыздарга коюлган ысымдар (Махмуд Кашгаринин “Диван Лугат ат-Түрк” сөздүгүнүн мисалында). Ош мамлекеттик университетинин Жарчысы. Филология, (2(4), 1–13. https://doi.org/10.52754/16948874_2024_2(4)_1
Абдимиталип уулу, Н. (2022). Обычаи, связанные с рождением ребенка у средневековых караханидов и современных кыргызов. Вестник Ошского государственного университета, (3), 126–132. https://doi.org/10.52754/16947452_2022_3_126
Абдырахманов. Диний окуялар. Кыргыз улуттук илимдер академиясы кол жазмалар фонду. № 462
Жусубалиев Али. (2022). Орто Азияда ислам дининин жайылуу тарыхы (Фергана өрөөнү мисалында). Бишкек.
Ибн Хавкал. Абул-Касым ан-Насибий. (1939). Китабу суратил арз I-II. Лейден.
Карасаев, Х. (1982). Накыл сөздөр. I. Фрунзе: «Кыргызстан» басмасы.
Карасаев, Х. (1987). Накыл сөздөр. II. Фрунзе: «Кыргызстан» басмасы.
Орозбаков С. (1995). Манас. II. Бишкек. «Кыргызстан» басмасы.
Табарий. (жылы жок). Тарихур-русул вал-мулук. VII. Каир.
Усупбеков, Ш. (1982). Кыргыз макал-лакаптары. Фрунзе. «Кыргызстан» басмасы.
Ata, Aysu. (2019). Karahanlı Türkçesinde İlk Kur’an Tercümesi (Rylands nüshası). Анкара. Türk dil kurumu yayınları.
İbnu’l-Esir. (1985). İslâm Tarihi el-Kamil fi’-t-Tarih Tercümesi. IX. (çev. A. Ağırakça, A. Özaydın). İstanbul: Bahar yayınları.
Manas Destanı. (1995). (yay. Radloff. W. haz. Emine Gürsoy-Naskali) Ankara: Türksoy yayınları.
Şeşen, Ramazan. (2001). İslam Coğrafyacılarına Göre Türkler ve Türk Ülkeleri. Аnkara: Türk kültürünü araştırma enstitüsü.
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2026 Али Жусубалиев , Медербек Кадыров
