ӨНҮГҮП ЖАТКАН ТООК ЭМБРИОНДОРУНДА «БИЭМГ-51» ВАКЦИНА ВИРУСУ ШТАММЫН ӨСТҮРҮҮ ПАРАМЕТРЛЕРИ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948610_2026_3_5%20Ачкыч сөздөр:
осповакцина вирусу, вирустарды өстүрүү, өнүгүп жаткан тоок эмбриондору, хорион-аллантоистик кабык, доза, биологиялык активдүүлүкАннотация
Макалада хорионаллантоистик кабыктагы өнүгүп жаткан тоок эмбриондорунда «БИЭМГ-51» осповакцина вирусунун штаммын өстүрүүнүн оптималдуу параметрлерин аныктоо боюнча жүргүзүлгөн изилдөөлөрдүн жыйынтыктары берилген. Изилдөөнүн актуалдуулугу ортопоксвирустук инфекцияларга каршы диагностикалык жана профилактикалык каражаттарды иштеп чыгуу үчүн жогорку активдүү вирус камтыган материалды алуу зарылдыгы менен шартталган. Изилдөөнүн максаты «БИЭМГ-51» осповакцина вирусунун штаммын өнүгүп жаткан тоок эмбриондорунда өстүрүүнүн оптималдуу шарттарын аныктоо. Изилдөөдө 9–13 суткалык тоок эмбриондору колдонулуп, аларга 10дон 100000 ЭИД50/0,2 см³ чейин ар кандай дозада вирус жугузулган. Инкубациялоо (33 ± 1) °С, (35 ± 1) °С жана (37 ± 1) °С температураларда 24–144 саат аралыгында жүргүзүлгөн. Вирустун биологиялык активдүүлүгү Reed & Muench ыкмасы боюнча ЭИД50 эсептөө менен титрлөө жолу аркылуу аныкталган. Изилдөөнүн натыйжасында 100 ЭИД50/0,2 см³ жугузуучу доза, 11–12 суткалык эмбриондор, (37 ± 1) °С температура жана 120 сааттык өстүрүү мөөнөтү оптималдуу шарттар экени аныкталган. Бул шарттарда вирустун инфекциялык активдүүлүгү 6,50±0,08 lg ЭИД50/см³ деңгээлине жеткен. Алынган жыйынтыктар эмбриондордун жашы, жугузуучу доза, температура жана өстүрүү мөөнөтү вирустун репродукциясына жана вирус камтыган материалдын топтолуу деңгээлине олуттуу таасир этерин көрсөтөт.
Библиографиялык шилтемелер
Абдураимов, Е.О., Мамбеталиев, М., & Кутумбетов, Л.Б. (1998). Изучение свойств вируса оспы коз в клеточных культурах. Биотехнология: теория и практика, 1–2(5–6), 9–11.
Бобина, Е.А., Корниенко, Е.И., & Горковенко, Н.Е. (2018). Биологические системы для культивирования вирусов. Стратегии и тренды развития науки в современных условиях, 1(4), 4–7.
Борисевич, Ю.Ф., & Орехов, М.Д. (1966). Оспа верблюдов. Ветеринария, 3, 50–53.
Волонтырь, А.В., Сарыгина, Е.В., Просвирова, К.А., & Потапова, А.Ю. (2019). Куриный эмбрион как модельный объект в биологии. Волгоград, Россия, 1–4.
Вора, Н.М., Гелеишвили, М., Хмаладзе, Э., Маглакелидзе, Г., Навдарашвили, А. (2016). Заражение человека зоонозным ортопоксвирусом в Грузии. New England Journal of Medicine, 375, 1223–1230.
Диев, В.И., Захаров, В.М., & Рахманов, А.М. (2003). Оспа овец и коз: Эпизоотическая ситуация и профилактика. Ветеринария, 11, 3-6.
Кутумбетов, Л.Б., & Мырзахметова, Б.Ш. (2021). Оспенные болезни животных и биотехнология изготовления средств специфической профилактики. Алматы.
Мейхи, Б. (Ред.). (1988). Вирусология. Методы. Москва: Мир.
Сюрин, В.Н., Самуйленко, А.Я., Соловьев, Б.В., & Фомина, Н.В. (1998). Вирусные болезни животных. Москва: ВНИТИБП.
Bessarabov, B.F. (2006). Incubation of eggs with the basics of poultry embryology. Moscow: KolosS.
Chantrey, J., Meyer, H., Baxby, D., Begon, M., Bown, K. J., Hazel, S. M., et al. (1999). Cowpox: Reservoir hosts and geographic range. Epidemiology and Infection, 122(3), 455–460.
de Oliveira, J.S., Figueiredo, P.O., Costa, G.B., De Assis, F.L., Drumond, B.P., Da Fonseca, F.G., et al. (2017). Vaccinia virus natural infections in Brazil: The good, the bad, and the ugly. Viruses, 9(11), 340.
Dieterlen-Lièvre, F., Le Douarin, N. M. (2004). From the hemangioblast to self-tolerance: A series of innovations gained from studies on the avian embryo. Mechanisms of Development, 121(9), 1117–1128.
Doshi, R.H., Guagliardo, S.A J., Doty, J.B., Babeaux, A.D., Matheny, A., Burgado, J., et al. (2019). Epidemiologic and ecologic investigations of monkeypox, Likouala Department, Republic of the Congo, 2017. Emerging Infectious Diseases, 25(2), 253–273.
Dubois, M.E., & Slifka, M.K. (2008). Retrospective analysis of monkeypox infection. Emerging Infectious Diseases, 14(4), 592–599. https://doi.org/10.3201/eid1404.071044
Ducournau, C., Ferrier-Rembert, A., Ferraris, O., Joffre, A., Favier, A. L., Flusin, O., et al. (2013). Concomitant human infections with 2 cowpox virus strains in related cases, France, 2011. Emerging Infectious Diseases, 19(12), 1996–1998. https://doi.org/10.3201/eid1912.130256
Franco-Luiz, A.P. M., Fagundes-Pereira, A., Costa, G.B., Alves, P. A., Oliveira, D.B., Bonjardim, C.A., et al. (2014). Spread of vaccinia virus to cattle herds, Argentina, 2011. Emerging Infectious Diseases, 20(9), 1576–1578. https://doi.org/10.3201/eid2009.140353
Franco-Luiz, A.P.M., Oliveira, D.B., Pereira, A.F., Gasparini, M.C.S., Bonjardim, C.A., Ferreira, P.C.P., et al. (2016). Detection of vaccinia virus in dairy cattle serum samples from 2009, Uruguay. Emerging Infectious Diseases, 22(12), 2174–2176. https://doi.org/10.3201/eid2212.151916
Haller, S.L., Peng, C., McFadden, G., & Rothenburg, S. (2014). Poxviruses and the evolution of host range and virulence. Infection, Genetics and Evolution, 21, 15–40. https://doi.org/10.1016/j.meegid.2013.10.008
Holmes, D.J., & Ottinger, M.A. (2003). Birds as long-lived animal models for the study of aging. Experimental Gerontology, 38(11–12), 1365–1375.
Tretyakov, N.P., Bessarabov, B.F., & Krok, G.S. (1990). Inkubatsiya s osnovami embriologii [Incubation with the Basics of Embryology]. Moscow: Agropromizdat.
Ninove, L., Domart, Y., Vervel, C., Voinot, C., Salez, N., Raoult, D., et al. (2009). Cowpox virus transmission from pet rats to humans, France. Emerging Infectious Diseases, 15(5), 781–784. https://doi.org/10.3201/eid1505.090235
Rimoin, A.W., Mulembakani, P.M., Johnston, S.C., Lloyd-Smith, J.O., Kisalu, N.K., Kinkela, T.L., et al. (2010). Major increase in human monkeypox incidence 30 years after smallpox vaccination campaigns cease in the Democratic Republic of Congo. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 107(37), 16262–16267. https://doi.org/10.1073/pnas.1005769107
Singh, R.K., Balamurugan, V., Bhanuprakash, V., Venkatesan, G., & Hosamani, M. (2012). Emergence and reemergence of vaccinia-like viruses: Global scenario and perspectives. Indian Journal of Virology, 28, 1–11.
Stern, C.D. (2006). Neural induction: 10 years on since the “default model”. Current Opinion in Cell Biology, 18(6), 692–697.
Stern, C.D. (2018). The chick model system: A distinguished past and a great future. International Journal of Developmental Biology, 62(1–2–3–4), 1–4.
Usme-Ciro, J.A., Paredes, A., Walteros, D.M., Tolosa-Pérez, E.N., Laiton-Donato, K., Pinzón, M.C., et al. (2017). Detection and molecular characterization of zoonotic poxviruses circulating in the Amazon region of Colombia, 2014. Emerging Infectious Diseases, 23(4), 649–652. https://doi.org/10.3201/eid2304.161565
Vasiliev, Y.M. (2010). Optimization of reproduction of avian influenza viruses in various substrates and improvement of inactivated vaccines against avian influenza virus (Candidate dissertation). Research Institute of Vaccines and Serums named after I. I. Mechnikov RAS, Moscow.
Venkatesan, G., Balamurugan, V., Prabhu, M., Yogisharadhya, R., Bora, D.P., Gandhale, P. N., et al. (2010). Emerging and re-emerging zoonotic buffalopox infection: A severe outbreak in Kolhapur (Maharashtra), India. Veterinaria Italiana, 46, 439–448.
Vogel, S., Sárdy, M., Glos, K., Korting, H. C., Ruzicka, T., & Wollenberg, A. (2012). The Munich outbreak of cutaneous cowpox infection: Transmission by infected pet rats. Acta Dermato-Venereologica, 92, 126–131.
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2026 Алина Алиева, Асанкадыр Жунушов , Аида Бердибаева, Санат Килибаев , Молдир Азанбекова , Кайнар Баракбаев , Куандык Жугунисов
