КЛИМАТТЫН ӨЗГӨРҮШҮНҮН ЭТИКАЛЫК АСПЕКТИЛЕРИ ЖАНА ЭКОЛОГИЯЛЫК АҢ СЕЗИМДИ КАЛЫПТАНДЫРУУДА ДИНДИН РОЛУ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948610_2026_2_38%20Ачкыч сөздөр:
ислам, климат, мусульман, этика, экологияАннотация
Маанилүүлүк. Климаттын өзгөрүшү жана экологиялык проблемалар соңку учурларда эң олуттуу глобалдык көйгөйлөрдүн бири катары бир гана экологиялык эмес, ошол эле учурда этикалык, социалдык жана саясий өңүттөрү менен да талкууланууда. Адамзаттын табият менен курган мамилесинин натыйжасында келип чыккан бул кризис, диндерди да өзүнө тартып, дин кызматкерлеринин жана дин менен байланышы болгон окумуштуулардын кызыгууларын жаратып, алардын кандайдыр бир чечимдерди алууларына түрткү берип келүүдө. Чындыгында мындай адамдардын коомдогу орду чоң. Анкени алар тарабынан берилген кандайдыр бир чечим белгилүү деңгээлде коомдук пикирди жаратып, климат жана экологияны коргоо маселесинде коомдук аң сезимдин калыптанышына өз салымын кошот.
Климаттын өзгөрүшү жана экологиялык проблемаларга бул перспективадан кароо, көйгөйдү жөн гана техникалык маселе болуудан чыгарып, аны адамзаттын коргоосу керек болгон баалуулуктар дүйнөсүндө орду бар экендигин далилдейт.
Библиографиялык шилтемелер
Al-Bukhari (1992). Sahih: Jumuah. 11. Daru Sahnun&Chagri Yayinlari, Istanbul, Tome 1. p. 215.
Al-Bukhari (1992). Sahih: Muzara’ah. 1. Daru Sahnun&Chagri Yayinlari, Istanbul, Tome 3. p. 66.
Аl-Maturidi (2008). Tawilat al-Quran. Mizan Yayinevi, Istanbul, Tome 14. p. 203.
Al-Qamar. 54/49. Chapter in the Holy Quran.
Ar’af. 7/31, 54, 56. Chapter in the Holy Quran.
Ar’af. 7/54; Yunus. 10/5; Ar-Rum. 30/46. Chapters in the Holy Quran
Ar’af. 7/56. Chapter in the Holy Quran.
Ar-Rahman. 55/7-8. Chapter in the Holy Quran: «And the heaven He has raised high and set up a measure, That you may not transgress the measure».
Ar-Rum. 30/41, 46. Chapter in the Holy Quran.
Ash-Shura. 42/30. Chapter in the Holy Quran.
Demir, H. (2021). Calling God to the Universe: Eco-Theology. Economic Policy Research Foundation of Türkiye. URL: https://tepav.s3.eu-west-1.amazonaws.com/upload/files/1628394987-1.Tanriyi_Kainata_Cagirmak_Eko_Teoloji.pdf (data accessed: 15.09.2025).
Ibn Hanbal (1992). Musnad. Daru Sahnun&Chagri Yayinlari, Istanbul, Tome 3. p. 191.
Ibn Majah (1992). Sunan: Taharat. 48. Daru Sahnun&Chagri Yayinlari, Istanbul, Tome 1. p. 147.
Kalyoncu, H., Tash, K (2024). An Evaluation on The Functionality of Islamic Doctrine in The Fight Againt Global Warming and Climate Change. Journal of Süleyman Demirel University Institute of Social Sciences Year: 2024/3, Number: 50, p. 207-226.
Kyrgyz National News Agency (2025). Statement of Kyrgyz President at UN Assembly. URL: https://en.kabar.kg/news/statement-of-kyrgyz-president-at-un-assembly/ (data accessed: 15.10.2025).
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2026 Абдилазиз Калбердиев , Санжарбек Тажибаев
