КЕН БАЙЛЫКТАРДЫ УКУКТУК ЖӨНГӨ САЛУУДА ЖЕРГИЛИКТҮҮ КООМЧУЛУКТУН РОЛУ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948610_2026_2_27Ачкыч сөздөр:
табигый ресурстар, укуктук жөнгө салуу, жергиликтүү коомчулук, коомдук катышуу, экологиялык укукАннотация
Маанилүүлүк. Бул макалада жергиликтүү коомчулуктардын табигый ресурстарды башкаруу жана пайдалануудагы укуктук катышуусунун өзгөчөлүктөрү ар тараптуу каралат. Изилдөөнүн максаты – жарандардын чечим кабыл алуу процессине катышуусун камсыз кылган укуктук механизмдердин иштөө тартибин талдоо, алардын натыйжалуулугун практика менен салыштырып баалоо жана күчөп жаткан экологиялык тобокелчиликтер шартында жаңылоо багыттарын сунуш кылуу. Методология катары салыштырма укуктук талдоо, мазмундук талдоо жана жергиликтүү демилгелер боюнча байкоо материалдары колдонулат. Жаңы жагы – Кыргызстандын укуктук талаасын коомдук угуу, экологиялык баалоо, социалдык мониторинг жана келишимдердин ачыктыгы сыяктуу катышуу инструменттери менен тыгыз байланышта изилдеп, алардын ишке ашуу шарттарын конкреттүү критерийлер аркылуу баалоодо. Натыйжада маалымат жеткиликтүүлүгүн кеңейтүү, ачык көзөмөл формаларын бекемдөө, талаштарды коомдук медиаторлор аркылуу жөнгө салуу жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын ыйгарым укуктарын тактоо боюнча практикалык сунуштар берилет.
Библиографиялык шилтемелер
Конституция Кыргызской Республики. (2021). Конституция Кыргызской Республики (актуалдуу редакция). Бишкек.
Кыргыз Республикасы. (1999). Айыл чарба жерлери тууралуу Кыргыз Республикасынын Мыйзамы от 2 июня 1999 г. Бишкек.
Кыргыз Республикасы. (2011). Жергиликтүү өз алдынча башкаруу жөнүндө Кыргыз Республикасынын Мыйзамы от 15 июля 2011 г. № 101 (с изм. и доп.). Бишкек.
Кыргыз Республикасы. (2019). Экологиялык экспертиза жөнүндө Кыргыз Республикасынын Мыйзамы (актуалдуу редакция). Бишкек.
Кыргыз Республикасы. (2019). Санарип Кыргызстан 2019–2023: Улуттук стратегия. Бишкек.
Орхусская конвенция. (1998). Конвенция о доступе к информации, участии общественности в процессе принятия решений и доступе к правосудию по вопросам окружающей среды. Орхус, Дания.
United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development (A/RES/70/1). New York, NY: UN.
UNECE. (2014). The Aarhus Convention: An implementation guide (2nd ed.). Geneva: United Nations Economic Commission for Europe.
UNECE. (2017). Environmental performance reviews: Kyrgyzstan (3rd review). Geneva: United Nations Economic Commission for Europe.
Republic of Kazakhstan. (2021). Environmental Code of the Republic of Kazakhstan (No. 400-VI ZRK). Astana.
Government of Canada. (2019). Impact Assessment Act (S.C. 2019, c. 28, s. 1). Ottawa.
Arnstein, S. R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216–224. DOI: https://doi.org/10.1080/01944366908977225
Reed, M. S. (2008). Stakeholder participation for environmental management: A literature review. Biological Conservation, 141(10), 2417–2431. DOI: https://doi.org/10.1016/j.biocon.2008.07.014
Pretty, J. (1995). Participatory learning for sustainable agriculture. World Development, 23(8), 1247–1263. DOI: https://doi.org/10.1016/0305-750X(95)00046-F




