ФОЛЛИКУЛЯРДЫК КИСТАЛАРДЫ ДИАГНОСТИКАЛОО ЫКМАЛАРЫ ЖАНА БАЛДАРДА АЛАРДЫ ХИРУРГИЯЛЫК ДАРЫЛООНУН ЗАМАНБАП ЫКМАЛАРЫ (адабиятка сереп)
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948610_2026_2_4%20Ачкыч сөздөр:
фолликулярдык киста, дентегероздук киста, ортопантомография, конус-нурлуу компьютердик томография, хирургиялык дарылооАннотация
Маанилүүлүк. Макалада балдардагы фолликулярдык (дентегероздук) кисталарды диагностикалоо жана хирургиялык дарылоо ыкмаларына арналган заманбап ата мекендик жана чет өлкөлүк адабияттардын маалыматтарына талдоо жүргүзүлгөн. Теманын актуалдуулугу аралаш тиштөө мезгилинде бул патологиянын кеңири таралышы, көпчүлүк учурда белгилерсиз өтүшү жана тиш-жак системасынын нормалдуу өнүгүүсүнүн бузулуу коркунучу менен негизделет.
Диагностиканын заманбап ыкмалары каралган, анын ичинде клиникалык текшерүү жана нур аркылуу изилдөө ыкмалары (ортопантомография, конус-нурлуу компьютердик томография), булар патологияны эрте стадиясында аныктоого жана анын топографиялык-анатомиялык өзгөчөлүктөрүн тактоого мүмкүндүк берет. Хирургиялык дарылоонун заманбап ыкмаларына өзгөчө көңүл бурулган, алар дарылоону индивидуалдаштыруу жана тармактар аралык өз ара аракеттенүү принциптерине негизделген. Орган сактоочу ыкмаларды (марсупиализация, декомпрессия), радикалдуу кийлигишүүлөрдү (цистэктомия), ошондой эле айкалыштырылган (эки этаптуу) дарылоо тактикасын колдонууга көрсөтмөлөр жана өзгөчөлүктөр баяндалган. Туруктуу тиштердин башталыштарын сактоонун мааниси жана андан кийинки ортодонтиялык коштоонун зарылдыгы белгиленген. Башка одонтогендик жабыркоолор менен дифференциалдык диагностика жүргүзүү үчүн диагнозду гистологиялык жактан тастыктоонун милдеттүүлүгү көрсөтүлгөн. Дарылоо ыкмасын тандоодо клиникалык-рентгенологиялык маалыматтарды жана бейтаптын жаш курагын эске алуу менен индивидуалдык мамиле жасоо зарылдыгы жөнүндө жыйынтык чыгарылган.
Библиографиялык шилтемелер
Болохонова, М.А., Панарина, В.Ю., Шарапова, Е.В., Михайлова, С.Н., Валиев, Т.Т., Козлова, В.М. (2021). Опухоли у детей с синдромом Горлина–Гольца: редкий клинический случай. Медицинский алфавит, 37, 16-19. https://doi.org/10.33667/2078-5631-2021-37-16-19
Ланга, М.К., Ника, Д.Ф., Дума, В.Ф., Хередея, Р.Е., Синеску, К. (2024). Зубосодержащие кисты у детей: клинические, радиологические аспекты и аспекты заживления. Medicina, 60(7):1133. https://doi.org/10.3390/medicina60071133
Петенко, Н.Н., Орлова, К.В., Назарова, В.В. и др. (2023). Базальноклеточный рак на фоне синдрома Горлина – Гольца: клинические особенности и возможности терапии. Эффективная фармакотерапия, 19(16), 82–89.DOI 10.33978/2307-3586-2023-19-16-82-89
Хёнми, Джо., Сон, Гю Сон., Хви-дон, Чон., Лой, Фуок Нгуен., Джун-ён, Ким. (2025). Одонтогенная киста в передней части верхней челюсти у детей: клинические проявления и хирургическое лечение. Журнал клинической детской стоматологии, 49(5), 228-233.
Aldelaimi, A.A.K., Enezei, H.H., Berum, H.E.R., Abdulkaream, S.M., Mohammed, K.A., Aldelaimi, T.N. (2024). Management of a dentigerous cyst; a ten-year clinicopathological study. BMC Oral Health, Jul 23;24(1):831. doi: 10.1186/s12903-024-04607-w.
Aldelaimi, A.A.K., Enezei, H.H., Berum, H.E.R., Abdulkaream, S.M., Mohammed, K.A., Aldelaimi, T.N. (2024). Management of a dentigerous cyst; a ten-year clinicopathological study. BMC Oral Health, Jul 23;24(1):831. doi: 10.1186/s12903-024-04607-w
Antunes D, Albisetti A, Fricain M, Cherqui A, Derruau S. Management of Permanent Teeth in Dentigerous Cysts in Children: A Case Report. Cureus. 2023 Aug 24;15(8):e44062. doi: 10.7759/cureus.44062. PMID: 37746414; PMCID: PMC10517737. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10517737/
Austin R.P., Nelson B.L. Sine Qua Non: Dentigerous Cyst. Head Neck Pathol. 2021 Dec;15(4):1261-1264. doi: 10.1007/s12105-021-01327-3. Epub 2021 Apr 21. PMID: 33881736; PMCID: PMC8633170. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33881736/
Austin RP, Nelson BL. Sine Qua Non: Dentigerous Cyst. Head Neck Pathol. 2021 Dec;15(4):1261-1264. doi: 10.1007/s12105-021-01327-3. Epub 2021 Apr 21. PMID: 33881736; PMCID: PMC8633170. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33881736/
Buljubasic A, Martinovic D, Mihovilovic A, Jerkovic K, Pojatina A, Rados A, Jerkovic D. Synchronous Dentigerous Cysts Managed by Decompression in Non-Syndromic Pediatric Patients: Two Cases with Three-Year Follow-Up. J Clin Med. 2025 Nov 21;14(23):8264. doi: 10.3390/jcm14238264. PMID: 41375567; PMCID: PMC12692359. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41375567/
Cobo-Vázquez C, Fernández-Gutiérrez L, Pérez-Fernández B, Sánchez-Labrador L, Martínez-Rodríguez N, Martínez-González JM, Meniz-García C. Effectiveness of conservative treatment of dentigerous cyst in the pediatric patient: A systematic review. J Stomatol Oral Maxillofac Surg. 2025 Sep;126(4):102115. doi: 10.1016/j.jormas.2024.102115. Epub 2024 Oct 13. PMID: 39406309. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39406309/
Khalifa C., Garma M., Mabrouk R., Slim A., Bouguezzi A., Selmi J. Conservative management of dentigerous cyst in children: Report of two clinical cases. Clin Case Rep. 2023 Apr 11; 11(4): e7051. doi: 10.1002/ccr3.7051. PMID: 37064731; PMCID: PMC10090943.
Khalifa C., Garma M., Mabrouk R., Slim A., Bouguezzi A., Selmi J. Conservative management of dentigerous cyst in children: Report of two clinical cases. Clin Case Rep. 2023 Apr 11;11(4):e7051. doi: 10.1002/ccr3.7051. PMID: 37064731; PMCID: PMC10090943. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37064731/
Kirtaniya BC, Sachdev V, Singla A, Sharma AK. Marsupialization: a conservative approach for treating dentigerous cyst in children in the mixed dentition. J Indian Soc Pedod Prev Dent. 2010 Jul-Sep;28(3):203-8. doi: 10.4103/0970-4388.73795. PMID: 21157055. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21157055/
Langă M.C., Nica D.F., Duma V.F., Heredea R.E., Sinescu C. Dentigerous Cysts in Children: Clinical, Radiological, and Healing Aspects. Medicina (Kaunas). 2024 Jul 14; 60 (7):1133. doi: 10.3390/medicina60071133. PMID: 39064562; PMCID: PMC11279374.
Langă M.C., Nica D.F., Duma V.F., Heredea R.E., Sinescu C. Dentigerous Cysts in Children: Clinical, Radiological, and Healing Aspects. Medicina (Kaunas). 2024 Jul 14;60(7):1133. doi: 10.3390/medicina60071133. PMID: 39064562; PMCID: PMC11279374. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39064562/
Marwah N., Bishen K.A., Prabha V., Goenka P.A. conservative approach in the management of inflammatory dentigerous cyst in transitional dentition: a case report. J Mass Dent Soc. 2012 Spring;61(1):18-21. PMID: 22919949. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22919949/
Onat Kayıkcı S., Ergezen Arık E., Mısırlıoğlu G., İncekaş C., Çubuk S. Dental outcomes following treatment of pediatric odontogenic cysts: an 18-year retrospective analysis. BMC Oral Health. 2025 Oct 8;25(1):1572. doi: 10.1186/s12903-025-06922-2. PMID: 41063120; PMCID: PMC12509377.
Samot J, Gremare A. Decompression of a Dentigerous Cyst in a Child With Molar-Incisor Hypomineralization: A Seven-Year Follow-Up Case Report. Cureus. 2026 Feb 16;18(2):e103697. doi: 10.7759/cureus.103697. PMID: 41859604; PMCID: PMC12997138. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12997138/
Shaji J, Kumaran P, Veeraraghavan R, Balagopal Varma R, Janardhanan M, Suresh Kumar J, Xavier AM, Venugopal M, Nishna T. Successful Preservation of a Developing Unerupted Tooth Associated With Dentigerous Cyst in a Child: A Case Report. Case Rep Dent. 2025 Sep 5; 2025: 6972721. doi: 10.1155/crid/6972721. PMID: 40950649; PMCID: PMC12431804. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12431804/
Shear M, Altini M. Odontogenic and non-odontogenic cysts of the jaws. J Dent Assoc S Afr. 1983 Sep; 38(9): 555-600, 562-4. PMID: 6581584.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6581584/Van Phan T, Phan DG, Phan HM, Nguyen HM. Marsupialization followed by enucleation of a large maxillary dentigerous cyst in a young child: A case report and literature review. Int J Surg Case Rep. 2024 Nov;124:110346. doi: 10.1016/j.ijscr.2024.110346. Epub 2024 Sep 25. PMID: 39326370; PMCID: PMC11460486. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39326370/
Wei Z, Zhu Y, Zhou L. A conservative treatment of an involved molar tooth associated with dentigerous cyst: a case report and literature review. BMC Oral Health. 2024 Oct 15;24(1):1222. doi: 10.1186/s12903-024-04968-2. PMID: 39407218; PMCID: PMC11481776. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39407218/
Zakaria O, Alshehri S. Case Report: Bilateral dentigerous cysts in association with developing third molars and premolars in a non-syndromic 13-year-old: a 2-year follow-up. F1000Res. 2025 Feb 17;14:215. doi: 10.12688/f1000research.161532.1. PMID: 40443908; PMCID: PMC12120407. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40443908/
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2026 Амантур Жаныбай уулу
