Перифериялык экономикалардагы формалдуу эмес институттар жана социалдык капитал: Кыргызстандагы аймактык ишкердүүлүк мисалы
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948610_2026_1_20%20Ачкыч сөздөр:
экономика, формалдуу эмес институттар, регионалдык ишкердүүлүк, перифериялык экономика, социалдык капиталАннотация
Макалада Кыргызстан сыяктуу перифериялык экономикаларда регионалдык (аймактык) ишкердүүлүктүн өнүгүшүндө формалдуу эмес институттардын жана социалдык капиталдын ролу иликтенет. Ишкердик ишмердүүлүк көбүнчө жамааттык байланыштарга, урук-туугандык мамилелерге, кландык тармактарга, ишенимге жана өз ара жардамга негизделген формалдуу эмес механизмдер аркылуу ишке ашат. Изилдөөнүн негизги максаты – бул формалдуу эмес институттар менен социалдык капиталдын ишкердик процесстерине тийгизген таасирин аныктоо жана алардын перифериялык шарттарда кандайча иштээрин көрсөтүү. Авторлор бул механизмдер транзакциялык чыгымдарды кыйла азайтып, ишенимди бекемдеп, ресурстарга жетүүнү жеңилдетерин, ошондой эле чакан жана орто бизнестин туруктуулугун жана өсүшүн камсыз кыларын эмпирикалык далилдер менен негиздешет. Макаланын жаңылыгы – Кыргызстандын аймактык контекстиндеги конкреттүү мисалдар аркылуу формалдуу эмес институттар менен социалдык капиталдын өз ара аракеттешүүсүнүн ролун терең талдоо, бул жагдайларды мурда жалпы теориялык деңгээлде гана каралып келген перифериялык экономикалар үчүн жаңы эмпирикалык далилдер менен толуктоо. Жыйынтыктар регионалдык экономикалык саясатты иштеп чыгууда, өзгөчө жергиликтүү ишкердикти колдоо жана формалдуу институттарды бекемдөө боюнча сунуштарды берүүдө колдонулушу мүмкүн.
Библиографиялык шилтемелер
Collins, Kathleen. (2006). Clan Politics and Regime Transition in Central Asia. Cambridge: Cambridge University Press.
Fukuyama, Francis. (1995). Trust: The Social Virtues and the Creation of Prosperity. New York: Free Press.
Isaeva, A. (2025). Economic Consequences of Climate-Induced Migration in the Regions of Kyrgyzstan. Bulletin of Osh State University, (4), 224–243. https://doi.org/10.52754/16948610_2025_4_16
Helmke, G., & Levitsky, S. (2004). Informal Institutions and Comparative Politics. Perspectives on Politics, 2(4), 725–740.
North, Douglass. (1990). Institutions, Institutional Change and Economic Performance. Cambridge: Cambridge University Press.
Wallerstein, Immanuel. (1974). The Modern World-System. New York: Academic Press.
Имаралиев, О.Р., Аширов, Н.С., Хашимова, Г.А. (2025). Ишкананын каржылык ресурстарын пландоо каражаттары. Евразия изилдөөлөрү ачык журналы, 1(1), бб. 26-32. https://doi.org/10.65469/eijournal.2025.1.4
Сулайманов, Ж. (2024). История развития хлопка в Кыргызстане: постколониальный аспект. Вестник Ошского государственного университета, (3), 85–95. https://doi.org/10.52754/16948610_2024_3_8
World Bank. (2023). Kyrgyz Republic Economic Update. Доступно по адресу: https://documents1.worldbank.org/curated/en/099060325113092254/pdf/P180956-f7efb47c-2095-46e9-8fa8-51d24d5b5559.pdf
Asian Development Bank. (2017). Kyrgyz Republic: Private Sector Assessment. Доступно по адресу: https://www.adb.org/sites/default/files/publication/59620/kgz-2017-ru_0.pdf
Министерство экономики и коммерции Кыргызской Республики. Официальный материал. Доступно по адресу: https://mineconom.gov.kg/ru/post/10743
Национальный статистический комитет Кыргызской Республики. Открытые данные. Доступно по адресу: https://stat.gov.kg/ru/opendata/category/5618/




