ИНДИЯНЫН ЭЛ АРАЛЫК МАМИЛЕЛЕРДЕГИ ЖУМШАК КҮЧҮНҮН КУРАЛЫ КАТАРЫ - КРИКЕТ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948610_2026_1_7%20Ачкыч сөздөр:
жумшак күч, Индия, крикет, маданият, эл аралык мамилелерАннотация
Бул макалада крикеттин Индиянын жумшак күчүнүн маанилүү куралы катары заманбап эл аралык мамилелер системасындагы ролу талданат. Жозеф Най тарабынан иштелип чыккан жумшак күч концепциясына таянып, автор крикетти жөн гана кеңири таралган спорт түрү катары эмес, Индиянын оң эл аралык имиджин калыптандырууга салым кошкон жана анын таасирин улуттук чек аралардан тышкары кеңейткен көп катмарлуу маданий, экономикалык жана дипломатиялык ресурс катары карайт. Индиянын контекстинде крикет бир эле учурда улуттук иденттүүлүктүн элементи, маданий байланыш каналы жана тышкы саясатка таасир этүү механизми катары кызмат кылат, айрыкча Дүйнөлүк Түштүк өлкөлөрүндө жана постколониялык дүйнөдө. Макалада Индия колониялык мезгилде мураска алган крикет убакыттын өтүшү менен кайрадан чечмеленип, "индиялыкташып", британ үстөмдүгүнүн символунан улуттук өзүн-өзү таануу жана маданий автономия куралына айланганы баса белгиленет. Бул процесс мурдагы колониялар эл аралык аренада өз бийлигин күчөтүү үчүн колониялык мурастарынын элементтерин колдонгон кеңири постколониялык дискурсту чагылдырат. Индиянын курама командасынын жеңиштери, өлкөдө крикеттин популярдуулугунун өсүшү жана анын институционалдык өнүгүшү Индиянын дүйнөлүк крикет дүйнөсүнүн негизги борборлорунун бирине айлануусуна өбөлгө түздү. Бул макалада Индиянын Премьер-Лигасына (IPL) спорттук спектаклдерди, коммерциялык ийгиликтерди жана маданий дипломатиянын элементтерин айкалыштырган кубулуш катары өзгөчө көңүл бурулат. Кеңири масштабдуу телекөрсөтүүлөрдүн, чет элдик спортчулардын катышуусунун жана санариптик мейкиндиктеги активдүү катышуусунун аркасында IPL индиялык маданиятты, тилди, образдарды жана баалуулуктарды жайылтууга, эл аралык коомчулуктун көз алдында өлкөнүн жагымдуу жана динамикалуу образын түзүүгө салым кошот. Спорттук дипломатияны талдоо алкагында крикет өкмөттөр аралык байланыштарды түзүү жана сактоо, саясий чыңалууну азайтуу жана өз ара аракеттенүүнүн расмий эмес каналдарын түзүү каражаты катары көрсөтүлөт. Крикет дипломатиясы Индиянын Пакистан, Бангладеш, Шри-Ланка жана башка Түштүк Азия өлкөлөрү менен болгон мамилелеринде өзгөчө ролду ойнойт, мында дипломатиялык демилгелер жана символикалык жаңсоолор көп учурда спорттук иш-чаралар менен коштолот. Автор крикеттин "экинчи багыттагы дипломатия" катары кызмат кыла аларын көрсөтүп, саясий кризис учурунда да диалог үчүн мейкиндик түзөрүн көрсөтөт.
Библиографиялык шилтемелер
Anholt, S. (2007). Competitive identity: The new brand management for nations, cities and regions. Palgrave Macmillan.
Appadurai, A. (1996). Modernity at large: Cultural dimensions of globalization. University of Minnesota Press.
Bateman, A. (2021). Cricket, power and inequality: The political economy of global cricket governance. International Journal of Sport Policy and Politics, 13(2), 217–232. https://doi.org/10.1080/19406940.2020.1855417
Bose, M. (2006). A history of Indian cricket. André Deutsch.
Cull, N. J. (2008). Public diplomacy: Taxonomies and histories. The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, 616(1), 31–54. https://doi.org/10.1177/0002716207311952
Grix, J., & Houlihan, B. (2014). Sports mega-events as part of a nation’s soft power strategy: The cases of Germany (2006) and the UK (2012). The British Journal of Politics and International Relations, 16(4), 572–596. https://doi.org/10.1111/1467-856X.12017
Grix, J., & Lee, D. (2013). Soft power, sports mega-events and emerging states: The Lure of the Politics of Attraction. Global Society, 27(4), 521–536. https://doi.org/10.1080/13600826.2013.827632
Guha, R. (2002). A corner of a foreign field: The Indian history of a British sport. Picador.
Gupta, A. (2021). The IPL and the transformation of Indian cricket. Journal of Contemporary Asia, 51(3), 410–427. https://doi.org/10.1080/00472336.2020.1816563
James, C. L. R. (1963). Beyond a boundary. Stanley Paul.
Kapur, D. (2010). Diaspora, development, and democracy: The domestic impact of international migration from India. Princeton University Press.
Kumar, S. (2011). Cricket diplomacy between India and Pakistan. Journal of Asian Security and International Affairs, 1(2), 155–170. https://doi.org/10.1177/234779701100100203
Majumdar, B. (2004). Twenty-two yards to freedom: A social history of Indian cricket. Penguin.
Majumdar, B. (2013). Cricket in India: Representation and identity. Routledge.
Majumdar, B. (2018). Cricket, media, and the Indian market. International Journal of the History of Sport, 35(13), 1259–1274. https://doi.org/10.1080/09523367.2018.1541846
Melissen, J. (Ed.). (2005). The new public diplomacy: Soft power in international relations. Palgrave Macmillan.
Murray, S. (2012). The two halves of sports-diplomacy. Diplomacy & Statecraft, 23(3), 576–592. https://doi.org/10.1080/09592296.2012.706544
Nye, J. S. (1990). Soft power. Foreign Policy, (80), 153–171. https://doi.org/10.2307/1148580
Nye, J. S. (2004). Soft power: The means to success in world politics. PublicAffairs.
Nye, J. S. (2011). The future of power. PublicAffairs.
Sen, R. (2015). Nation at play: A history of sport in India. Modern Asian Studies, 49(5), 1341–1371. https://doi.org/10.1017/S0026749X14000274
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2026 Шокан Кенбаев, Парих Марги
