ЭЭКЭАС ШАРТЫНДА БӨЛҮШТҮРҮҮЧҮ ТАРМАКТАРДАГЫ ЭНЕРГИЯ КЕРЕКТӨӨ ПРОЦЕССТЕРИНИН ИМИТАЦИЯЛЫК МОДЕЛИ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948610_2025_3_0_16%20Ачкыч сөздөр:
таратылуучу электр тармагы, электр энергиясынын эсептегичинин модели, тармактын имитациялык модели, эсептөөлөр ыкмаларынын эффективдүүлүгүн изилдөөАннотация
Таратылуучу электр тармактарында электр энергиясын көзөмөлдөө жана эсепке алуу процесстерин маалыматташтыруу милдеттеринде автоматташтырылган системалар — ЭЭКЭАС программалык-аппараттык комплекстери активдүү киргизилүүдө. Бул автоматташтырылган системаларды өркүндөтүү максатында учурда эң актуалдуу болгон функционалдык милдеттердин катарына төмөнкүлөр кирет: таратылуучу электр тармактарынын (ТЭТ) иштөө режимдерин оптималдаштыруу,электр энергиясынын техникалык жана коммерциялык жоготууларын ыкчам мониторинг кылуу,ошондой эле тармактын абалын диагностикалоо, анын ичинде электр энергиясын уруксатсыз пайдалануунун (ЭЭУП) координаттарын аныктоо. Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясында жана чет өлкөлүк бир катар илимий борборлордо жогоруда аталган милдеттерди реалдуу убакыт режиминде чечүүгө багытталган илимий негиздер жана технологиялар иштелип чыккан. Бул жаңы натыйжалардын тактыгын жана эффективдүүлүгүн текшерүү зарылдыгы келип чыгууда. Бул максатта автоматташтырылган таратылуучу тармактын имитациялык моделин иштеп чыгуу максатка ылайык болуп саналат. Бул макалада MatLab программалык чөйрөсүн колдонуу менен мындай имитациялык модель түзүү маселелери каралат. Моделдин негизин электр энергиясынын электрондук эсептегичинин имитациялык модели түзөт. Анын кирүүчү жана чыгуу параметрлери менен өзгөрмөлөрү кокустук сандардын генератору аркылуу ыктымалдык негизде берилет.Иштелип чыккан имитациялык модель негизинде ТЭТ иштөө режимин оптималдаштыруу ыкмаларынын натыйжалуулугу жана үч фазалуу тармактагы түз өлчөө мүмкүн болбогон абалдык өзгөрмөлөрдү аныктоо маселелери боюнча эсептөөлөр жүргүзүлдү.
Библиографиялык шилтемелер
Авербух, М.А., Жилин, Е.В. (2016). “О потерях электроэнергии в системах электроснабжения индивидуального жилищного строительства”. Энергетик, №6, сс. 54-56.
Дед, А. В., Бирюков, С. В., Паршукова, А. В. (2014). “Оценка дополнительных потерь мощности в электрических сетях 0,38 кВ на основе экспериментальных данных”. Успехи современного естествознания, № 11, cc. 64-67.
Киселев, М.Г., Лепанов, М.Г. (2018). “Симметрирование токов в сетях электроснабжения силовым электрическим регулятором неактивной мощности”. Электротехника, №11. cc. 63-70.
Оморов, Т.Т., Такырбашев, Б.К., Койбагаров, Т. Дж. (2021). “Управление потерями электроэнергии в распределительных сетях в составе автоматизированных систем контроля и учета электроэнергии”. Мехатроника, автоматизация, управление, Т. 22, №4, cc. 192-199.
Оморов, Т.Т., Осмонова, Р.Ч., Койбагаров, Т.Ж., Эралиева, А.Ш. (2018). “К проблеме идентификации технических и коммерческих потерь электроэнергии в составе АИИС КУЭ”. Электроэнергия. Передача и распределение, №5 (50), cc. 56-60.
Оморов, Т.Т., Такырбашев, Б.К., Осмонова, Р.Ч., Койбагаров, Т.Ж. (2019). “Идентификация координаты несанкционированного отбора электроэнергии в распределительной сети в составе АСКУЭ”. Контроль. Диагностика, № 1, cc. 50-55.
Оморов, Т.Т., Осмонова, Р.Ч. (2021). “Методика идентификации параметров магистральной линии распределительной сети по данным АСКУЭ”. Вестник Казанского государственного энергетического университета, Т. 13. № 3 (51), cc. 168-177.
Оморов, Т.Т., Такырбашев, Б.К., Осмонова, Р.Ч. (2017). “К проблеме моделирования несимметричных распределительных электрических сетей в составе АСКУЭ”. Вестник ЮРГУ. Серия Энергетика, № 9, cc. 17-23.
Оморов, Т.Т., Такырбашев, Б.К. (2016) “Идентификация состояния распределительной электрической сети в системах автоматизации учета и управления энергопотреблением”. Мехатроника, автоматизация, управление, №10, cc. 651-656.
Оморов, Т.Т., Джолдошов, Б.О. (2012). “Краткий обзор методов анализа и синтеза нелинейных САУ”. Известия Кыргызского государственного технического университета им. И.Раззакова, Бишкек, №26, cc. 28-36.
Оморов, Т.Т., Кожекова, Г.А. (2009). “Синтез законов управления взаимосвязанными электроприводами”. Приборы и системы. Управление, контроль, диагностика, №10. cc. 10-13.
Стенников, В.А., Голуб, И.И., Болоев, Е.В. (2024). “Использование измерений интеллектуальных счетчиков для установления виновных в неучтенном потреблении электроэнергии”. Энергетик, №4. с. 3.
El-Hawary, M.E. (2014). “The Smart Grid—State-of-the-art and Future Trends. Electr”. Power Compon. Syst. 42, pp. 239–250.
Jeyaranjani, J., Devaraj, D. (2018). “Machine learning algorithm for efficient power theft detection using smart meter data”. International Journal of Engineering & Technology, Vol. 7, no. 3, pp. 900–904.
Kazmi, S.A., Shahzad, M.K., Khan, A.Z., Shin, D.R. (2017). “Smart Distribution Networks: A Review of Modern”. Energies, 2017.
Kirankumar, T., Sri Madhu, G.N. (2018). “Power theft detection using probabilistic neural network classifier”. International Research Journal of Engineering and Technology, Vol. 5, no. 8. – P. 834–838.
Omorov, T.T., Takyrbashev, B., Zakiriaev, K., Koibagarov, T. (2021). “Digital Control of Electric Power Flows in Unbalanced Distribution Networks as Part of The Automated Metering and Control System”. Energy Systems Research, Vol. 4, No. 1(13), pp. 38-46.
Omorov, T.T., Takyrbashev, B. K., Osmonova, R.Ch. (2016). “Synthesis of the managing director of the subsystem for optimization of the operating mode of the distributive electric network”. Engineering Studies, №3, pp. 606-615.
Патенты
Патент № 2490768 (РФ). И.В. Наумов, Д.А.Иванов, С.В. Подъячих, Гантулга Дамдинсурэн. Симметрирующее устройство для трехфазных сетей с нулевым проводом // Бюлл. № 23. 20.08.2013.
Патент № 2548656 (РФ). Самокиш В.В. Способ симметрирования фазных токов трехфазной четырехпроводной линии и устройство для его осуществления // Бюлл. №11. 27.12.2013.
Электронные источники
http://www.sigmatelas.lt/ (дата использования: 08.08.2025)
http://www.energomera.ru/ (дата использования: 08.08.2025)
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2025 Кубанычбек Закиряев, Толкунбек Жолдошов, Женишкуль Иманакунова, Римма Осмонова
