СОВЕТ БИЙЛИГИНИН АЛГАЧКЫ ЖЫЛДАРЫНДА «ЭРКИН-ТОО» ГАЗЕТАСЫНЫН КООМДОГУ ОРДУ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948610_2026_2_17%20Ачкыч сөздөр:
1924, басма сөз, “Эркин-Тоо”, коллективизация, индустриализацияАннотация
Маанилүүлүк. 1924-жылы кыргыз совет мамлекеттүүлүгү негизделген соң эне тилде улуттук басма сөздү түзүү зарылчылыгы жаралган. 1924-жылдын 7-ноябрда “Эркин-Тоо” газетасынын жарык көрүшү Кыргызстандын коомдук-саясий жана маданий жашоосунда орчундуу окуя болгон. “Эркин-Тоо” газетасынын аталышы 1927-жылдын август “Кызыл Кыргызстан” болуп өзгөртүлгөн. “Эркин-Тоо” гезитинин уникалдуулугу бир эле басылмада үч түрдүү алфавит колдонулган. Алгач араб арибинде кыргыз тилинде жарыяланган гезит, 1930-жылдан тартып толук латын арибинде жарык көрө баштайт, ал эми 1940-жж. башында кирилл арибине өткөн. Газета совет бийлигин бекемдөөдө, социалисттик экономиканы жана маданиятты жайылтууда, калктын басымдуу бөлүгүнүн сабатсыздыгын жоюуда маанилүү каражат катары пайдаланылган. «Эркин-Тоо» республикада журналистиканын жана кыргыз адабиятынын өнүгүшүнө да чоң салым кошкон. Макалада 1924-1940-жж. аралыгындагы “Эркин-Тоо” газетасынын коомдогу орду каралат.
Библиографиялык шилтемелер
Алтымышова, З., Эсеналиева, Г. (2024). Маданий революция жана агартуучу Базаркул Данияров. Ош мамлекеттик университетинин Жарчысы, (4), 123–132. https://doi.org/10.52754/16948610_2024_4_13
Бейшеналиев, Ш. (1990). Имя, достойное уважения. Коммунист Киргизстана, № 11.
Гурин, В. (1964). Зарождение советской печати в Киргизии, Фрунзе: Киргизское государственное издательство.
Данияров, С. (1980). Борьба Компартии Киргизии за всеобщую грамотность. Фрунзе: Кыргызстан.
Данияров, С. (1963). Культурное строительство в Советском Киргизстане. (1919-1930). Фрунзе: Издательство Академии наук Киргизской ССР.
История Киргизской ССР. (1986). Фрунзе: Кыргызстан, том 3.
Кызыл Кыргызстан. 1930, № 10.
Кызыл Кыргызстан.1930, № 11.
Кызыл Кыргызстан.1930, № 28.
Кызыл Кыргызстан. 1930, №. 33.
Кызыл Кыргызстан.1933, №. 152.
Кызыл Кыргызстан. 1938, №. 11.
Кыргыз басма сөзүнүн тарыхы “Эркин-Тоо” гезити (1924-1927-жылдар). (2024). Түз.: Нармаматова Г., Нармаматова.Т. Башкы редактор Кайыпов.С. Бишкек: Принт Экспресс.
Кыргыз Республикасынын борбордук мамлекеттик архиви, ф. 535, оп.1, дело.10, л.34.
Кыргыз Республикасынын борбордук мамлекеттик архиви, ф.10, оп.1, дело.121, л.106.
Кыргызстандын тарыхы. (2016). том 3., Бишкек: Кут-Бер.
Первые печатные периодические киргизские издания: учебно-методические пособие. (2015). Составитель Ж.Султанова. Бишкек: КРСУ.
Тарасов, И. (1968). Партийное руководство источник силы печати. Фрунзе: Кыргызстан.
Турмуш күзгүсү. (1966). (Советтик Кыргызстан» газетасынын 40 жылдыгына арналган документтик материалдардын, эскерүүлөрдүн жана макалалардын жыйнагы). Фрунзе: Кыргызстан .
Усупов С. (2007). История кыргызской журналистики. Бишкек: БГУ.
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2026 Зухра Алтымышова, Асель Сатыбалдиева
