КЫРГЫЗСТАНДЫН ТҮШТҮК РЕГИОНУНУН ТУРГУНДАРЫНЫН ПЛАЦЕНТАСЫНЫН МОРФОМЕТРИЯЛЫК КӨРСӨТКҮЧТӨРҮ

Авторлор

  • Бекболот Кенешбаев Ош мамлекеттик университети
  • Алимбек Исмаилов Ош мамлекеттик университети
  • Нурбек Мамашов Ош мамлекеттик университети
  • Канымгул Асанбек кызы Ош мамлекеттик университети

DOI:

https://doi.org/10.52754/16948610_2026_2_8

Ачкыч сөздөр:

плацента, сурма, планиметрия, корреляция

Аннотация

Маанилүүлүк. Бул изилдөө Кадамжайдын сурма биогеохимиялык аймагында (СБГХА) жашаган аялдардын плацентасынын морфометриялык өзгөчөлүктөрүн айлана-чөйрөнүн оор металлдар менен булганышынын деңгээлин эске алуу менен изилдөөгө арналган. 142 плацентанын анализи кан тамыр компоненттеринин морфометриялык көрсөткүчтөрүндө булгануу даражасына жараша олуттуу өзгөрүүлөр болорун көрсөттү. Аныкталгандай, сурма негизинен киндикте, ошондой эле плацентанын борбордук жана четки аймактарында топтолот, анын курамы биринчи жолу төрөгөн жана кайра төрөгөн аялдардын биринчи тобунда экинчи жана көзөмөл тобунун көрсөткүчтөрүнөн бир нече эсеге жогору. Планиметриялык анализ артериялардын диаметри, ички көңдөйү жана дубалдарынын калыңдыгы, ошондой эле плацентардык-түюлдүк коэффициент (ПТК) менен артериялардын ички көңдөйүнүн ортосундагы корреляциялык көз карандылыктарды аныктады. Кан тамыр параметрлеринин ортосундагы түз байланыш алардын өз ара көз карандылыгын көрсөтсө, тескери корреляция компенсатордук өзгөрүүлөрдү көрсөтөт.

Библиографиялык шилтемелер

Afodun, A.M., Ajao, M.S., Enaibe, B.U. (2015). Placental Anthropometric Features: Maternal and Neonate Characteristics in North-Central Nigeria. Advances in Anatomy, 2015, Article 790617. https://doi.org/10.1155/2015/790617 DOI: https://doi.org/10.1155/2015/790617

Benirschke, K., Burton, G.J., Baergen, R.N. (Eds.). (2012). Pathology of human placenta (6th ed.). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-642-23941-0 DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-642-23941-0

Brett, K., Ferraro, Z., Yockell-Lelievre, J., Gruslin, A., Adamo, K. (2014). Maternal–Fetal Nutrient Transport in Pregnancy Pathologies: The Role of the Placenta. International Journal of Molecular Sciences, 15(9), 16153–16185. https://doi.org/10.3390/ijms150916153 DOI: https://doi.org/10.3390/ijms150916153

Burkitova, A.M., Polyakova, V.O., Bolotskikh, V.M., Kvetnoy, I.M. (2019). Features of the placenta structure in post-term pregnancy. Journal of Obstetrics and Women's Diseases, 68(6), 73-86. https://doi.org/10.17816/JOWD68673-86 DOI: https://doi.org/10.17816/JOWD68673-86

Iyengar, G.V., Rapp, A. (2001). Human placenta as a ‘dual’ biomarker for monitoring fetal and maternal environment with special reference to potentially toxic trace elements. Part 1. Physiology, function and sampling of placenta for elemental characterisation. The Science of The Total Environment, 280(1-3), 195-206. DOI: https://doi.org/10.1016/S0048-9697(01)00825-7

Kamal, M.M., Van Eetvelde, M., Vandaele, L., Opsomer, G. (2017). Environmental and maternal factors associated with gross placental morphology in dairy cattle. Reproduction in Domestic Animals, 52(2), 251-256. https://doi.org/10.1111/rda.12887 DOI: https://doi.org/10.1111/rda.12887

Lorente, C., Cordier, S., Bergeret, A., De Walle, H.E., et al. (2000). Maternal occupational risk factors for oral clefts. Scandinavian Journal of Work, Environment & Health, 26(2), 137-145. DOI: https://doi.org/10.5271/sjweh.523

Plouffe, A., Rasmussen, P. E., Hall, G. E. M., et al. (2004). Mercury and antimony in soils and non-vascular plants near two past-producing mercury mines. British Columbia, Canada. Geochemistry: Exploration, Environment, Analysis, 4(4), 353-364. DOI: https://doi.org/10.1144/1467-7873/03-049

Sachin, S., Kamal, B., Shikky, G., Sandeep, K. M. (2017). Study of an arterial pattern of normal human placenta in reference to its shape, weight and hyrtl’s anastomosis. International Journal of medical research and review, 5(5), 455-461. https://doi.org/10.17511/ijmrr.2017.i05.03 DOI: https://doi.org/10.17511/ijmrr.2017.i05.03

Saruulsaikhan, E., Amgalanbaatar, D., Enkhtsetseg, J., Enebish, S. (2021). Features of morphometric parameters of the placenta in post-term and normal pregnancy in mongolian women, taking into account the placental-fetal ratio. Open access library journal, 8, e8214. https://doi.org/10.4236/oalib.1108214 DOI: https://doi.org/10.4236/oalib.1108214

Zelikoff, J.T., Bertin, J.E., Burbacher, T.M., et al. (2001). Health Risks Associated with Prenatal Metal Exposure. Toxicological Sciences, 25(2), 161-170. DOI: https://doi.org/10.1093/toxsci/25.2.161

Автандилов, Г.Г. (1990). Медицинская морфометрия. Медицина.

Гансбургский, А.Н., Яльцев, А.В. (2022). Структурные особенности стромы ворсинок хориона плодов человека 39-40 недель. Вестник новых медицинских технологий. Электронное издание, (3), публикация 3-7. https://doi.org/10.24412/2075-4094-2022-3-3-7

Гейнисман, Ю.Я. (1974). Структурные и метаболические проявления функций нейрона. Наука.

ГОСТ 12.1.007-76. (1980). Система стандартов безопасности труда. Вредные вещества. Классификация и общие требования безопасности. (Введ. 01.01.77). Издательство стандартов.

Гумарова, Ж.Ж. (2006). Эколого-гигиеническая опасность химического загрязнения твердых бытовых отходов. Гигиена и санитария, (1), 22-25.

Кенешбаев, Б.К. (2006). Содержание сурьмы в плацентах жительниц сурьмяной биогеохимической провинции и проживающих в территориальной близости. Вестник Южно-Казахстанской медицинской академии, (3(29)), 129-131.

Кенешбаев, Б.К., Орозбек, У.Т., Суюнбаев, А.Х. (2024). Планиметрия вен стволовых ворсин плаценты жительниц сурьмяного региона Кыргызстана. В *Анатомия в XXI веке - традиция и современность: Материалы Всерос. науч. конф., посв. 120-летию профессора М.Г. Привеса и 125-летию кафедры клинической анатомии и оперативной хирургии ПСПГМУ им. академика И.П. Павлова, Санкт-Петербург, 16–18 мая 2024 года (сс. 109-112). Воронеж.

Кондакова, Л.И. (2021). Морфологические аспекты строения плаценты юношеского и первого периода зрелого возраста при физиологической беременности. Вестник ВолгГМУ, 77(1), 29-30. https://doi.org/10.19163/1994-9480-2021-1(77)-29-30 DOI: https://doi.org/10.19163/1994-9480-2021-1(77)-29-30

Коржевский, Д.Э., Отеллин, В.А., Неокесарийский, А.А., и др. (2006). Организация и цитохимические особенности барьерных структур плаценты человека. Морфология, 129(3), 63-64.

Кошкина, В.С., Антипанова, Н.А., Котляр, Н.Н. (2006). Мониторинг распространенности химических канцерогенов в объектах окружающей среды и биосредах у жителей города с развитой отраслью черной металлургии. Гигиена и санитария, (1), 12-13.

Луцай, Е.Д., Митрофанова, И.В., Ферхова, Ю.А., Сирик, Е.Н. (2021). К вопросу о морфологии плаценты человека. Оренбургский медицинский вестник, 9(1(33)), 10-17.

Мищенко, Н.А. (2006). Конституциональные и типологические особенности морфологии плаценты. Морфологические ведомости, (1-2), 178-180.

Мониторинг, прогноз и подготовка к реагированию на возможные активизации опасных процессов и явлений на территории Кыргызской Республики и приграничных районах с государствами Центральной Азии. (2006). Текник.

Низяева, Н.В., Сухачёва, Т.В., Куликова, Г.В., и др. (2017). Морфологические особенности мезенхимальных клеток стромы ворсин хориона. Вестник РАМН, 72(1), 76–83. https://doi.org/10.15690/vramn767 DOI: https://doi.org/10.15690/vramn767

Тулекеев, Т.М., & Кенешбаев, Б.К. (2006). Морфометрическая оценка структурных элементов плаценты женщин, проживающих в сурьмяной биогеохимической провинции Кадамджая. Вестник Ошского государственного университета. Серия естественных наук, (3), 105-111.

Фомина, В.С., Гармаева, Д.К. (2023). Показатели морфометрии плаценты жительниц республики Саха (Якутия) при физиологической беременности. Морфологические ведомости, 31(3), 814. https://doi.org/10.20340/mv-mn.2023.31(3).814 DOI: https://doi.org/10.20340/mv-mn.2023.31(3).814

Фомина, В.С., Гармаева, Д.К., Донская, А.А. (2024). Микроморфометрические показатели ангиоархитектоники ворсинчатого хориона плаценты при физиологической беременности в возрастном аспекте в условиях Якутии. Оренбургский медицинский вестник, 12(2(46)), 49–56.

Шаршенова, А.А., Омурзакова, К.С., Саипбаев, Б.С., и др. (2000). Актуальные аспекты экологического мониторинга ртутно-сурьмяного биогеохимического региона. Б.

Жүктөөлөр

Жарыяланды

2026-06-30

Кандай шилтеме берүү керек

Кенешбаев , Б., Исмаилов , А., Мамашов , Н., & Асанбек кызы , К. (2026). КЫРГЫЗСТАНДЫН ТҮШТҮК РЕГИОНУНУН ТУРГУНДАРЫНЫН ПЛАЦЕНТАСЫНЫН МОРФОМЕТРИЯЛЫК КӨРСӨТКҮЧТӨРҮ. Ош мамлекеттик университетинин Жарчысы, (2), 117–130. https://doi.org/10.52754/16948610_2026_2_8