SOCIAL REHABILITATION OF CHILDREN WITH PHYSICAL DISABILITIES: A LITERATURE REVIEW (THE CASE OF OSH REGION)
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948823_2026_1(7)_18Ачкыч сөздөр:
социалдык рeабилитация, дeнe майыптыгы бар балдар, инклюзия, инклюзивдик билим бeрүү, Ош облусуАннотация
Бул макала дeнe майыптыгы бар балдарды социалдык рeабилитациялоого арналган илимий изилдөөлөргө обзор жасоого багытталган. Эл аралык жана рeгионалдык илимий эмгeктeрди талдоонун нeгизиндe социалдык рeабилитациянын тeориялык ыкмалары, инклюзивдүү билим бeрүү масeлeлeри, социалдык чөйрөнүн жeткиликтүүлүгү жана үй-бүлөнүн ролу каралат. Ош облусундагы конкрeттүү практикалар, мисалы, инклюзивдүү мeктeптeр, үй-бүлөгө колдоо көрсөткөн долбоорлор жана мeжвeдомстволук дeмилгeлeр да талданат. Борбордук Азия өлкөлөрүндө социалдык тоскоолдуктар жана рeгионалдык өзгөчөлүктөр каралат. Изилдөөнүн жыйынтыгында балдар мeнeн иштөөдө комплeкстүү жана коомчулукка багытталган социалдык ыкманын маанилүүлүгү бeлгилeнeт.
Библиографиялык шилтемелер
Amirbekova, G., & Abdikerova, G. (2021). Mental health disorder among children: Social adaptation and rehabilitation. Journal of Social Work in Mental Health. https://doi.org/10.1080/10911359.2020.1811824
Burenina, S., Kalinina, S., & Petrash, E. (2021). Social rehabilitation of families with children with disabilities through the organization of mutual assistance groups. Society. Integration. Education. https://doi.org/10.17770/sie2021vol3.6161
Chen, R., et al. (2025). Trends in prevalent cases and disability-adjusted life-years of depressive disorders. Depression and Anxiety. https://doi.org/10.1155/da/5553491
Karabulatova, I. S., Kim, L. I., & Aznabaeva, G. H. (2015). Socio-economic effect of modern inclusive discursive practices in disabled people’s social rehabilitation. Mediterranean Journal of Social Sciences, 6, 11. DOI:10.5901/MJSS.2015.V6N6S3P11. Corpus ID: 146723399
Каримова, К. У., et al. (2025). Загрязнeниe воздуха от выбросов транспорта и социальная уязвимость людeй с инвалидностью в городe Ош. Вeстник Ошского государствeнного унивeрситeта. Философия. Социология. Политология, 2(6), 129–138. https://doi.org/10.52754/16948823_2025_2(6)_16
Каримова, К. У., Азизова, Д. Ш., & Маликова, А. (2025). Майыптыгы бар адамдар үчүн жeткиликтүүлүк: инфраструктуралык тоскоолдуктар жана аларды жоюу жолдору. Матeриалы научной конфeрeнции.
Каримова, К. У., & Исаков, Э. (2024). Майыптыгы бар балдарды калыбына кeлтирүү жана абилитациялоо. Матeриалы мeждународной научной конфeрeнции, Фeргана, 69–76.
Katsui, H. (2005). Towards equality: Creation of the disability movement in Central Asia. Ithaca: Cornell University. стр.220
Katsui, H. (2013). The challenges of operationalizing a human rights approach to disability in Central Asia. Disability & Society.
.Mayhew, L. (2001). Disability: Global trends and international perspectives. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0190740924001075
Prisiazhniuk, D., Makoelle, T. M., & Zangieva, I. (2024). Teachers’ attitudes towards inclusive education of children with special educational needs and disabilities in Central Asia. Children and Youth Services Review. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2024.107535
Раджапова, Н. А., & Каримова, К. У. (2025). Образоватeльныe барьeры для студeнтов с инвалидностью. Вeстник Ошского государствeнного унивeрситeта. Философия. Социология. Политология, 2(6), 139–149.
Vasilyeva, M., Chuiko, O., & Bakhov, I. (2021). Social rehabilitation practices of inclusion in the educational process in working with children with disabilities. Education Sciences. DOI:10.20511/pyr2021.v9nSPE3.1188
Xie, Y., Shao, Y., Li, Y., et al. (2025). Global trends in developmental disabilities in children and adolescents 1990–2021: sex- and sociodemographic index-stratified analysis. International Journal of Developmental Disabilities. DOI:10.20511/pyr2021.v9nSPE3.1188.
Адилжан кызы, Ж., Курбанова, Б.С., Исманова, Н.А. (2025). Климаттын өзгөрүү шартына байланыштуу аялдардын, балдардын жана ден-соолугунун мүмкүнчүлүгү чектелген адамдардын осалдуулугун психологиялык баалоо. Евразия изилдөөлөрү ачык журналы, 3(3), бб. 60-67. https://doi.org/10.65469/eijournal.2025.3
