ЭЧ НЕРСЕ ФИЛОСОФИЯСЫ: ГЕГЕЛДЕН ХАЙДЕГГЕРГЕ ЧЕЙИН (Абсолют логикасынан соңку экзистенцияга чейин)
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948823_2026_1(7)_8Ачкыч сөздөр:
эч нерсе, болмуш, болуп-жатуу, тынчсыздануу, өлүм, Гегель, Хайдеггер, диалектика, экзистенция, аяктуулук, Dasein, онтология.Аннотация
Бул макалада Георг Вильгельм Фридрих Гегель менен Мартин Хайдеггердин философиясындагы «эч нерсе» (ничто) категориясынын өнүгүүсү талдоого алынат. Автор Гегелдин «эч нерсе» түшүнүгүн логикалык-диалектикалык категория катары карап, аны рухтун өзүн-өзү өнүктүрүүсүндөгү зарыл баскыч катары негиздегенин көрсөтөт. Андан соң көңүл Хайдеггердин радикалдуу кайра түшүндүрүүсүнө бурулат — ал логикалык-рационалдык ыкмадан баш тартып, «эч нерсени» адам болмушунун экзистенциалдык тагдыры, онтологиялык силкинүү катары чечмелейт. Бул өтүү философиялык парадигманын өзгөрүшүн билдирет: логикалык универсализмден — экзистенциянын аяктуулугуна, системалуу ой жүгүртүүдөн — түпкү суроого багытталган ой жүгүртүүгө. Макалада «эч нерсе» логикалык конструкция эмес, адамдык тынчсыздануунун жана ачыктыктын терең тажрыйбасы катары каралат.
Библиографиялык шилтемелер
Гегель Г. В. Ф. Наука логики / пер. с нем. и вступ. ст. А. М. Домбровского. — М.: Мысль, 1970. — 584 с.
Гегель Г. В. Ф. Феноменология духа / пер. с нем. Г. Б. Розенберга. — М.: Наука, 1977. — 528 с.
Ди Джованни Г. Ничто и диалектика в логике Гегеля // Сова Минервы. — 2015. — Т. 47, № 1. — С. 27–44.
Иванова Е. Л. Философия ничто: от античного апофатизма к экзистенциальной онтологии // Логос. — 2022. — № 3 (146). — С. 103–117.
Исаков, К. (2025). Философия становления и метафизика без цели (историко-философский подход). Вестник Ошского государственного университета, (4), 76–84. https://doi.org/10.52754/16948610_2025_4_6
Пёггелер О. Путь мышления Мартина Хайдеггера / пер. с нем. В. В. Вахитова. — СПб.: Наука, 2003. — 352 с.
Розенберг С. В. Хайдеггер и проблема ничто: онтология предельного опыта // Вопросы философии. — 2021. — № 9. — С. 82–96.
Сафрански Р. Мартин Хайдеггер: между добром и злом / пер. с нем. И. В. Бакуровой. — М.: Академический проект, 2005. — 492 с.
Сёренсен А. Хайдеггер о ничто: тревога и онтологическая разница // Континентальная философия. — 2020. — Т. 53, № 1. — С. 41–61.
Хайдеггер М. Бытие и время / пер. с нем. В. В. Визгина, С. А. Аверинцева. — М.: Ад Маргинем, 1997. — 486 с.
Хайдеггер М. Что такое метафизика? // Хайдеггер М. Время и бытие: статьи и выступления / пер. с нем. В. В. Бибихина. — М.: Республика, 1993. — С. 228–243.
