АНДИЖАН ОБЛУСУНУН ШААРЛАРЫНЫН ЭТНИКАЛЫК ЖАНА СОЦИАЛДЫК КЕЛБЕТИНДЕГИ ӨЗГӨРҮҮЛӨР МАМЛЕКЕТТИК КӨЗ КАРАНДЫСЫЗДЫК МЕЗГИЛИНДЕ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948653_2026_1_18Ачкыч сөздөр:
Өзбекстандын көз карандысыздыгы, маданияттар аралык интеграция, шаардык чөйрө, миграция, этникалык түзүм, урбанизация, Андижан облусуАннотация
Макалада Өзбекстан Республикасынын Андижан облусунун шаардык чөйрөсүндөгү этносоциалдык өзгөрүүлөр мамлекеттик көз карандысыздык мезгилинде (1991-жылдан тартып) каралат. Расмий статистикалык көрсөткүчтөрдүн жана эл аралык уюмдардын материалдарынын негизинде калктын саны менен тыгыздыгындагы өзгөрүүлөр, урбанизация процесстеринин өзгөчөлүктөрү, миграциялык тенденциялар, ошондой эле аймактын шаарларындагы этникалык курамдын трансформациясы жана маданияттар аралык өз ара аракеттенүүнүн формалары талданат. Ички жана тышкы миграциялык кыймылдардын активдешүүсү, институционалдык өзгөрүүлөрдүн ишке ашырылышы жана шаарлардын экономикалык чөйрөсүнө санариптик технологиялардын киргизилиши шартында шаар калкынын үлүшүнүн көбөйгөнү жана социалдык түзүмдүн татаалдашканы белгиленет. Жыйынтыгында социалдык инклюзияны камсыз кылууга, этностор аралык ынтымакты бекемдөөгө жана туруктуу өнүгүүгө жетишүүгө багытталган комплекстүү шаардык стратегияны иштеп чыгуу зарылдыгы баса белгиленет.
Библиографиялык шилтемелер
Государственный комитет Республики Узбекистан по статистике. Demographic situation (пресс-релиз на 01.10.2025). URL: https://stat.uz/img/images/demografiya-press-reliz-english_p33558.pdf (дата обращения: 01.11.2025).
Государственный комитет Республики Узбекистан по статистике. Distribution of the permanent population of Andijan region (на 01.01.2024). URL: https://stat.uz/en/press-center/news-of-committee/49630-andijon-viloyati-doimiy-aho-lisi-sonining-taqsimlanishi-4 (дата обращения: 01.11.2025).
Определены новые приоритеты развития Андижанской области (16.02.2024). URL: https://uza.uz/ru/posts/opredeleny-novye-prioritety-razvitiya-andizhanskoy-oblasti_568711 (дата обращения: 01.11.2025).
Обозначены возможности вывода Андижана на новый этап развития (16.04.2025). URL: https://yuz.uz/ru/news/andijon-rivojini-yangi-bosqichga-kotarish-imkoniyatlari-korsatib-otildi (дата обращения: 01.11.2025).
Представлен план по развитию экономики Андижанской области (2025). URL: https://yuz.uz/ru/news/predstavlen-plan-po-razvitiyu-ekonomiki-andijanskoy-oblasti (дата обращения: 01.11.2025).
Представлены новые проекты для Андижанской области (2025). URL: https://yuz.uz/ru/news/andijondagi-yangi-loyihalar-taqdimot-qilindi (дата обращения: 01.11.2025).
Зеленая энергетика в Узбекистане: инвествозможности и влияние на экономику (11.12.2024). URL: https://uza.uz/ru/posts/zelenaya-energetika-v-uzbekistane-investicionnye-vozmozhnosti-i-vliyanie-na-ekonomiku_666523 (дата обращения: 01.11.2025).
Кто лидер в ночном освещении? (по регионам, в т.ч. Ферганская долина) (18.11.2024). URL: https://uza.uz/ru/posts/kto-lider-v-nochnom-osveschenii_658191 (дата обращения: 01.11.2025).
How Can Uzbekistan Leverage Urbanization as a Driver of Sustainable Development? Policy Note (15.11.2021/2022). URL: https://documents1.worldbank.org/curated/en/099650006092233844/pdf/P17452003170f001708cc10479893d7c193.pdf (дата обращения: 01.11.2025).
Migration Situation Report — Quarterly Compilation (Jan–Mar 2025). URL: https://uzbekistan.iom.int/sites/g/files/tmzbdl2566/files/documents/2025-06/uzbekistan-migration-situation-report-jan-march-2025.pdf (дата обращения: 01.11.2025).
Абдалова З.Т. Особенности процесса урбанизации в Республике Узбекистан. Наука без границ. 2019. № 4(32). С. 63–67. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/osobennosti-protsessa-urbanizatsii-v-respublike-uzbekistan (дата обращения: 01.11.2025).
Гаппаров А.Н. Некоторые особенности развития процесса урбанизации в Узбекистане. Экономика и социум. 2020. № 11(78). С. 562–567. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/nekotorye-osobennosti-razvitiya-protsessa-urbanizatsii-v-uzbekistane (дата обращения: 01.11.2025).
Рахматуллаев Ш. Узбекистан: особенности социально-демографических процессов в конце XX — начале XXI в. Central Asia and the Caucasus. 2009. № 2. С. 95–101. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/uzbekistan-osobennosti-sotsialno-demograficheskih-protsessov-v-kontse-xx-nachale-hhi-v (дата обращения: 01.11.2025).
Максакова Л.П. Демографический и миграционный потенциал Узбекистана. Народонаселение. 2016. № 1. С. 83–89. URL: https://cyberleninka.ru/article/n/demograficheskiy-i-migratsionnyy-potentsial-uzbekistana (дата обращения: 01.11.2025).
Юсупов Р.К. Из истории проведения переписи населения в Узбекистане (конец XX — начало XXI в.). Проблемы востоковедения. 2024. № 4(106). С. 30–37. DOI: 10.24412/2223-0564-2024-4-30-37. URL: https://pvanrb.ru/files/pvanrb2024-4.pdf (дата обращения: 01.11.2025).
