ӨСПҮРҮМДӨРДҮН БАҢГИЧИЛИКТИН АЛДЫН АЛУУ БИЛИМ БЕРҮҮ ЧӨЙРӨГҮНДӨ: УКУКТУК ЖАНА ПЕДАГОГИКАЛЫК МАМИЛЕ

Авторлор

  • Акматова Аманай Ош Мамлекеттик Университети

DOI:

https://doi.org/10.52754/16948661_2025_1%20(6)%202

Ачкыч сөздөр:

өспүрүмдөрдүн баңгилиги, алдын алуу билим берүү чөйрөсү, педагогика, укуктук мамиле, Кыргыз Республикасы

Аннотация

Маанилүүлүк. Өспүрүмдөрдүн баңгилик көйгөйүү актуалдуулугу укуктук да, билим берүүчү да алдын алуу чараларын камтыган комплекстүү мамилени талап кылат. Бул иш билим берүү чөйрөсүндө өспүрүмдөрдүн көз карандылыгын алдын алуунун укуктук жана педагогикалык механизмдеринин натыйжалуулугун изилдөөгө арналган. Автор көйгөйдүн эң маанилүү аспектилерин, анын ичинде жашы жете электердин арасында баңги заттарды таратууну жөнгө салуучу мыйзамдарды, ошондой эле өспүрүмдөрдүн баңгиликке болгон сезимталдыгын азайтууга жөндөмдүү тарбиялоо жана тарбиялоо ыкмаларын талдоону карайт. Алдын алуу программаларын ишке ашырууда билим берүү мекемелеринин укук коргоо органдары жана коомдук уюмдар менен кызматташуусуна өзгөчө көңүл бурулат. Иш азыркы билим берүү мейкиндигинде жаштардын ден соолугун чыңдоо жана социалдык адаптациялоо боюнча эффективдүү стратегияларды жана чараларды иштеп чыгуу боюнча сунуштарды иштеп чыгууга багытталган. Бул изилдөө ОшМУ каржылаган ЖТТ 31-24 долбоорунун алкагында жүргүзүлөт.

Библиографиялык шилтемелер

World Health Organization. Adolescent substance use: a rapid assessment. Geneva: WHO, 2021.

(ЮНЕСКО. Образование и профилактика злоупотребления наркотиками среди молодежи. Париж: UNESCO, 2020. https://unesdoc.unesco.org).

(ЮНЕСКО. Образование и профилактика злоупотребления наркотиками среди молодежи. Париж: UNESCO, 2020. https://unesdoc.unesco.org

WHO, 2021

UNESCO, 2020.

Акматова, А. Т. Модели и программы профилактики «аптечной» наркомании в школе / А. Т. Акматова // Флагман науки. – 2024. – № 10(21). – С. 448-451. – DOI 10.37539/2949-1991.2024.21.10.004. – EDN BAJQMC.

Акматова, А. Т. Глава 4. Роль образовательных учреждений в профилактике "аптечной" наркомании / А. Т. Акматова // Актуальные научные проблемы медицины, спорта и здравоохранения: монография. – Санкт-Петербург: Частное научно-образовательное учреждение дополнительного профессионального образования Гуманитарный национальный исследовательский институт «НАЦРАЗВИТИЕ», 2024. – С. 25-30. – EDN FDNSVL.

Акматова, А. Т. Профилактика «аптечной» наркомании как часть образовательной программы: разработка методологических рекомендаций для педагогов и психологов / А. Т. Акматова // Бюллетень науки и практики. – 2024. – Т. 10, № 12. – С. 432-437. – DOI 10.33619/2414-2948/109/57. – EDN DFRQWM.)

Lindsey N. Miller, Susan L. Mercer, Drugs of Abuse and Addiction: An integrated approach to teaching, Currents in Pharmacy Teaching and Learning, Volume 9, Issue 3, 2017, Pages 405-414, ISSN 1877-1297, https://doi.org/10.1016/j.cptl.2017.01.003.

Douglas L. Piper, Monica J. King, D.Paul Moberg, Implementing a middle school health promotion research project: Lessons our textbook didn't teach us, Evaluation and Program Planning, Volume 16, Issue 3, 1993, Pages 171-180, ISSN 0149-7189, https://doi.org/10.1016/0149-7189(93)90001-O.)

William B. Hansen, C.Anderson Johnson, Brian R. Flay, John W. Graham, Judith Sobel, Affective and social influences approaches to the prevention of multiple substance abuse among seventh grade students: Results from project SMART, Preventive Medicine, Volume 17, Issue 2, 1988, Pages 135-154, ISSN 0091-7435, https://doi.org/10.1016/0091-7435(88)90059-X.

William B. Hansen, John W. Graham, Preventing alcohol, marijuana, and cigarette use among adolescents: Peer pressure resistance training versus establishing conservative norms, Preventive Medicine, Volume 20, Issue 3, 1991, Pages 414-430, ISSN 0091-7435, https://doi.org/10.1016/0091-7435(91)90039-7.)

John W. Graham, C. Anderson Johnson, William B. Hansen, Brian R. Flay, Mimi Gee, Drug use prevention programs, gender, and ethnicity: Evaluation of three seventh-grade project SMART cohorts, Preventive Medicine, Volume 19, Issue 3, 1990, Pages 305-313, ISSN 0091-7435, https://doi.org/10.1016/0091-7435(90)90030-N.

https://cbd.minjust.gov.kg/4-3419/edition/1273902/ru

https://cbd.minjust.gov.kg/4-5307/edition/3961/ru

Акматова, А. Т. Методические рекомендации для педагогов и психологов: Разработка и внедрение в образовательную практику в целях профилактики против «аптечной» наркомании / А. Т. Акматова // Флагман науки. – 2024. – № 11(22). – С. 466-468. – DOI 10.37539/2949-1991.2024.22.11.021. – EDN TUIVGK.)

Жүктөөлөр

Жарыяланды

2025-06-25

Кандай шилтеме берүү керек

Аманай , А. (2025). ӨСПҮРҮМДӨРДҮН БАҢГИЧИЛИКТИН АЛДЫН АЛУУ БИЛИМ БЕРҮҮ ЧӨЙРӨГҮНДӨ: УКУКТУК ЖАНА ПЕДАГОГИКАЛЫК МАМИЛЕ . Ош мамлекеттик университетинин Жарчысы. Укук, (1(6), 8–19. https://doi.org/10.52754/16948661_2025_1 (6) 2