РУХАНИЙ ЛИДЕРЛИК ЖАНА АҢ-СЕЗИМ ФИЛОСОФИЯСЫ: УЛУТТУК АҢ-СЕЗИМДИН КАЛЫПТАНУУСУНДА ЭЛИТАНЫН РОЛУ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948823_2026_1(7)_6Ачкыч сөздөр:
аң-сезим, руханий лидерлик, элита, улуттук иденттүүлүк, рух философиясыАннотация
Аң-сезим – философиянын фундаменталдык категориясы, ал адам жашоосунун руханий өлчөмүн чагылдырат. Глобалдашуу доорунда аң-сезим улуттук иденттүүлүктүн жана маданий өзүн-өзү таануунун тагдыры чечилген мейкиндикке айланат. Руханий лидерлик социалдык жоопкерчиликтин өзгөчө формасын билдирет, анда элита бийликтин ээси гана эмес, элдин абийирин, идеалдарын жана тарыхый эс тутумун чагылдырат. Дүйнөлүк өзгөрүүлөрдүн заманбап процесстери элитанын ролун саясий жана экономикалык жактан моралдык жана руханий жактан кайра карап чыгууну талап кылат, мында лидерлик бийлик эмес, мааниге кызмат кылуу катары түшүнүлөт. Бул жагынан алганда, бул макалада аң-сезим философиясы менен руханий лидерлик түшүнүгүнүн ортосундагы байланыш талданып, улуттук өзүн-өзү таанууну калыптандыруудагы интеллектуалдык жана моралдык элитанын ролу ачылат.
Платондун, Гегельдин, Бердяевдин, ошондой эле классикалык чыгыш ойчулдары Ахмад Яссавинин, Имам Мотуридийдин жана Алишер Навоинин идеяларынын салыштырмалуу талдоосу Өзбекстандын заманбап элитасынын руханий миссиясынын калыптанышынын контекстинде берилет.
Библиографиялык шилтемелер
Литература
Платон. Государство. - М.: Мысль, 1994. - 496 с.
Гегель Г.В.Ф. Феноменология духа. - СПб.: Наука, 2001. - 512 с.
Гегель Г.В.Ф. Философия духа. - М.: Мысль, 1977. - 428 с.
Кант И. Критика практического разума. -М.: Мысль, 1997. -302 с.
Бердяев Н.А. Смысл истории. - М.: Республика, 1993. - 256 с.
Бердяев Н.А. О рабстве и свободе человека. - М.: Республика, 1994. - 256 с.
Парето В. Трактат по общей социологии. - М.: Академический проект, 2008. - 784 с.
Вебер М. Протестантская этика и дух капитализма. - М.: Канон+, 2011. - 512 с.
Jonas H. The Imperative of Responsibility. - Chicago: University of Chicago Press, 1984. - 257 p.
Хабермас Ю. Теория коммуникативного действия. Т. 1. -М.: Наука, 2001. -524 с.
Бахтин М.М. Проблемы поэтики Достоевского. - М.: Советская Россия, 1972. - 502 с.
Тойнби А. Постижение истории. - М.: Прогресс, 1991. - 608 с.
Ортега-и-Гассет Х. Восстание масс. - М.: АСТ, 2002. - 287 с.
Имам Мотуридий. Китоб ат-Тавҳид. - Ташкент: Мовароуннахр, 2010. - 428 с.
Яссавий А. Девони ҳикмат. - Тошкент: Фан, 1991. - 364 б.
Навоий А. Маҳбуб ул-қулуб. - Тошкент: Фан, 1983. -320 б.
Навоий А. Меҳр ва муҳаббат рисоласи. - Тошкент: Фан, 1983. - 210 б.
Форобий А.Н. О добродетельном городе. - Ташкент: Фан, 1993. - 312 с.
Фитрат А. Миллатнинг ислоҳи ҳақида. - Тошкент: Фан, 1991. - 184 б.
Каримов И.А. Юксак маънавият - енгилмас куч. - Тошкент: Маънавият, 2008. - 176 б.
Базаркулова, Т., Эшеналиева, Д. (2024). Формирование гражданского общества в постсоветском социогуманитарном пространстве. Вестник Ошского государственного университета, (2), 213–224. https://doi.org/10.52754/16948610_2024_2_21
