УЗАК МӨӨНӨТТҮҮ АКТИВДЕРДИ ИЖАРАГА БЕРҮҮ-ЛИЗИНГДИК МАМИЛЕЛЕРИНЕ САНАРИПТЕШТИРҮҮНҮН ТИЙГИЗГЕН ТААСИРЛЕРИН ТАЛДОО МАСЕЛЕЛЕРИ

Авторлор

  • Алтынбек Бекмуратов Ош мамлекеттик университети https://orcid.org/0000-0001-9270-1522
  • Дилфуза Тоокеева Ош мамлекеттик университети https://orcid.org/0009-0006-0836-883X
  • Акбермет Мурзакулова Ош мамлекеттик университети
  • Каныкей Калмурзаева Ош мамлекеттик университети

DOI:

https://doi.org/10.52754/16948610_2026_1(8)_13%20

Ачкыч сөздөр:

санариптик чөйрө, лизинг, узак мөөнөттүү активдер, финансылык параметрлер, төлөм түзүмү, карыз жүгү, инвестиция, экономикалык талдоо

Аннотация

Изилдөө санариптик чөйрөдө узак мөөнөттүү бүтүмдөрдүн финансылык мүнөздөмөлөрүнүн калыптанышындагы негизги мыйзам ченемдүүлүктөрдү аныктоого жана активдерди пайдалануунун ар кандай формаларын тандоого таасир этүүчү факторлорду аныктоого багытталган. Жыйынтыктар активдердин наркынын олуттуу дифференциациясын жана кыска мөөнөттүү пайдалануу басымдуулук кылганын көрсөттү, ал эми узак мөөнөттүү келишимдер карыз жүгүнүн көбөйүшү жана жогорку баалуу активдерге басым жасоо менен коштолгон. Мөөнөттүүлүктүн түзүмү 24 айдан 60 айга чейинки аралыкта топтолгон, бул уюмдардын финансылык милдеттенмелерди бирдей бөлүштүрүүгө жана алардын материалдык базаларын өз убагында жаңыртууга болгон каалоосун чагылдырат. Изилдөөнүн практикалык мааниси анын жыйынтыктарын финансылык институттар продукт сызыктарын оптималдаштыруу үчүн, ишканалар активдерди пайдалануунун экономикалык жактан пайдалуу формасын тандоо үчүн, жөнгө салуучу органдар санариптик бухгалтердик эсеп стандарттарын жакшыртуу үчүн жана санариптик платформа иштеп чыгуучулар транзакцияларды классификациялоо жана талдоо алгоритмдерин жакшыртуу үчүн колдоно алышат.

Библиографиялык шилтемелер

Kulueva, C. R., Rayimberdieva, Z. K., Maksytova, B. T., Nuralieva, C. A., & Paiysbekova, C. T. (2023). ESG initiatives for the managed development of light industries in the regions of Kyrgyzstan. In E. G. Popkova (Ed.), Smart green innovations in Industry 4.0 for climate change risk management (Environmental Footprints and Eco-design of Products and Processes). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-28457-1_50

Bekmuratov, A., Myrzaibraimova, I., Mamashov, K., Raimberdiev, B., & Tookeeva, D. (2024). Impact of leasing transactions on business development in Kyrgyzstan. Scientific Bulletin of Mukachevo State University. Series “Economics”, 11(3), 21–33. https://doi.org/10.52566/msu-econ3.2024.21

Кыргыз Республикасынын Улуттук эсептери. Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети. https://stat.gov.kg/en/statistics/nacionalnye-scheta/

Кыргыз Республикасынын ишканаларынын каржысы 2019–2023. (2024). Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети. https://www.stat.gov.kg/en/news/podgotovlena-k-pechati-statisticheskaya-publikaciya-finansy-predpriyatij-kyrgyzskoj-respubliki-2019-2023/

Негизги экономикалык көрсөткүчтөр: Негизги капиталга инвестициялар. Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети. https://stat.gov.kg/en/opendata/category/2228/

Кыргыз Республикасынын жарандык бюджети. (2017). Кыргыз Республикасынын Финансы министрлиги. https://www.minfin.kg/storage/files/shares/%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%8B/9ec590a16de7e7f2c6f150702712b847.pdf

Лизинг секторундагы тобокелдиктерди баалоо боюнча жумушчу жыйын. (2025). Кыргыз Республикасынын Экономика жана соода министрлигинин алдындагы Финансы рыногун жөнгө салуу жана көзөмөлдөө боюнча мамлекеттик кызматы. https://fsa.gov.kg/2025/08/11/%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%87%D0%B0%D1%8F-%D0%B2%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%87%D0%B0-%D0%BF%D0%BE-%D0%B2%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%BC-%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D0%BA%D0%B8-%D1%80%D0%B8/

Финансылык көзөмөл кызматынын ишинин жыйынтыктары жөнүндө отчеттор. Кыргыз Республикасынын Экономика жана соода министрлигинин алдындагы Финансылык рынокту жөнгө салуу жана көзөмөлдөө боюнча мамлекеттик кызматы. https://fsa.gov.kg/o-gosfinnadzore/otchety-ob-itogoh-deyatelnosti-gosfinnadzora/

Жүктөөлөр

Жарыяланды

2026-05-22

Кандай шилтеме берүү керек

Бекмуратов , А., Тоокеева , Д., Мурзакулова , А., & Калмурзаева , К. (2026). УЗАК МӨӨНӨТТҮҮ АКТИВДЕРДИ ИЖАРАГА БЕРҮҮ-ЛИЗИНГДИК МАМИЛЕЛЕРИНЕ САНАРИПТЕШТИРҮҮНҮН ТИЙГИЗГЕН ТААСИРЛЕРИН ТАЛДОО МАСЕЛЕЛЕРИ. Ош мамлекеттик университетинин Жарчысы. Экономика, (1(8), 132–143. https://doi.org/10.52754/16948610_2026_1(8)_13

Бул автор(лор)дун эң көп окулган макалалары