ПРОБИОТИК “MAXILAC”ТИН КАРАКУЛ КОЙЛОРУНУН КОЗУЛАРЫНЫН КАНЫНЫН КӨРСӨТКҮЧТӨРҮНӨ ТИЙГИЗГЕН ТААСИРИ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948696_2025_2(11)_2%20Ачкыч сөздөр:
каракул кой, эритроциттер, лейкоциттер, гемоглобин, жалпы белок, глюкоза, мочевинаАннотация
Изилдөөнүн актуалдуулугу курч континенталдык климат шарттарында жана интенсивдүү мал чарбачылыгында каракул жүндүү койлордун жастарынын туруктуулугун жана адаптациясын жогорулатуу зарылдыгынан келип чыгат. Бул болсо организмдин алмашуу процессин стимулдаштыруу үчүн коопсуз препараттарды издөө талап кылынат. Пробиотиктерди туулган соңку эрте мезгилде колдонуу айыл чарба жаныбарларынын гематологиялык жана метаболикалык көрсөткүчтөрүн жогорулатуу боюнча перспективдүү жол катары каралууда. Бул иштин максаты – эки жана төрт айлык каракул жылкаларда “Maxilac” пробиотигинин кан морфологиялык жана биохимиялык көрсөткүчтөрүнө тийгизген таасирин изилдөө болду. Максатка жетүү үчүн 20 клиникалык ден соолугу чың жылкаларда эксперимент жүргүзүлүп, алар тең бөлүнүп көзөмөл жана тажрыйба топторуна бөлүндү. Изилденген пробиотик тажрыйба тобунун ичүүчү суусуна 100 литрге 1 грамм өлчөмүндө кошулду. Өсүү динамикасында эритроцитардык жана лейкоцитардык формулалар, гемоглобин деңгээли жана кан метаболиттери бааланды. Натыйжада, тажрыйба тобунда көзөмөлгө салыштырмалуу эритроциттердин саны (10,48 млн/мкл чейин), гемоглобин деңгээли (11,82 г/л чейин) статистикалык мааниде жогорулап, лейкоциттердин саны физиологиялык жактан төмөндөгөнү аныкталды. Биохимиялык көрсөткүчтөрдө глюкоза, мочевина, жалпы билирубин жана холестериндин концентрациясы жогорулаганы байкалган, бул алмашуу процесстеринин активдешүүсүн көрсөтөт. Ошол эле учурда жалпы белок, хлориддер, кальций жана фосфор деңгээли орточо төмөндөдү. Бул өзгөрүүлөр 2 жана 4 айдагы көзөмөл чекиттеринде сакталды. Демек, изилденген пробиотик алмашуу жана гематологиялык параметрлерге оң таасирин тийгизип, аны азык алмашуунун бузулушун алдын алуу жана каракул тукумундагы жастардын өнүгүүсүн оптималдаштыруу үчүн колдонуу сунушталат
Библиографиялык шилтемелер
Chen, H., Guo, B., Yang, M., Luo, J., Hu, Y., Qu, M., & Song, X. (2021). Response of growth performance, blood biochemistry indices, and rumen bacterial diversity in lambs to diets containing supplemental probiotics and Chinese medicine polysaccharides. Frontiers in Veterinary Science, 8, article number 681389. doi: 10.3389/fvets.2021.681389.
Cooper, G.R. (Ed.). (2013). Standard methods of clinical chemistry (1st ed.). New York: Academic Press.
Decree No. UP-5995 “On Additional Measures to Ensure Compliance of Quality and Safety Indicators of Agricultural Products with International Standards”. (2020, May). Retrieved from https://surli.cc/qgwqgj.
Directive 2010/63/EU of the European Parliament and of the Council “On the Protection of Animals Used for Scientific Purposes”. (2010, September). Retrieved from https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2010/63/oj/eng.
Estrada-Angulo, A., et al. (2021). The effects of single or combined supplementation of probiotics and prebiotics on growth performance, dietary energetics, carcass traits, and visceral mass in lambs finished under subtropical climate conditions. Biology, 10(11), article number 1137. doi: 10.3390/biology10111137.
Kaneko, J.J., Harvey, J.W., & Bruss, M.L. (2008). Clinical biochemistry of domestic animals (6th ed.). Amsterdam: Elsevier.
Liu, T., Zhang, T., Zhang, Y., Yang, L., Duan, Y., Su, L., Tian, J., Sun, L., Wang, B., & Jin, Y. (2022). Impact of feeding probiotics on blood parameters, tail fat metabolites, and volatile flavor components of Sunit sheep. Foods, 11(17), article number 2644. doi: 10.3390/foods11172644.
Machado, M.O., Santana, D.A.D., de Carvalho, M.B., Ollhoff, R.D., Weber, S.H., & Sotomaior, C.S. (2024). Performance, ruminal and fecal microbiome of lambs fed diets supplemented with probiotics. Tropical Animal Health and Production, 56, article number 319. doi: 10.1007/s11250-024-04581-1.
Machuskyi, O. (2023). Technology development of probiotic “Sporo-leks” manufacturing. Scientific Reports of the National University of Life and Environmental Sciences of Ukraine, 19(3). doi: 10.31548/dopovidi3(103).2023.013.
Mao, H., Ji, W., Yun, Y., Zhang, Y., Li, Z., & Wang, C. (2023). Influence of probiotic supplementation on the growth performance, plasma variables, and ruminal bacterial community of growth-retarded lamb. Frontiers in Microbiology, 14, article number 1216534. doi: 10.3389/fmicb.2023.1216534.
Pleshkov, V.A., & Belova, S.N. (2022). Probiotic MUCINAL EXTRA in the diets of young sheep. Agricultural Science News, Tavrida, 29(192), 332-342.
Qureshi, S.T., Fiaz, M., Khan, M.I., Ishaq, K., Ahmad, T., Shakeel, M., Yaqoob, M., Aslam, M., & Jo, I.H. (2020). Effect of probiotic supplementation and varying dietary protein levels in creep feed on growth performance of Salt Range lambs. Pakistan Journal of Science, 72(3), 198-202. doi: 10.57041/pjs.v72i3.315.
Romanov, V.N. (2022). The effectiveness of the association of probiotics in the diets of sheep. Agrarian Science, 9, 37-41. doi: 10.32634/0869-8155-2022-362-9-37-41.
Saha, S., Fukuyama, K., Debnath, M., Namai, F., Nishiyama, K., & Kitazawa, H. (2023). Recent advances in the use of probiotics to improve meat quality of small ruminants: A review. Microorganisms, 11(7), article number 1652. doi: 10.3390/microorganisms11071652.
Saleem, A.S.A., Abdelnour, S., Bassiony, S.M., Abdel-Monem, U.M., Elaref, M.Y., & Al-Marakby, K.M. (2025). Probiotic supplementation in sustainable sheep production: Impacts on health, performance, and methane mitigation. Tropical Animal Health and Production, 57, article number 206. doi: 10.1007/s11250-025-04439-y.
Shkromada, O., Hrek, V., Fotin, O., Hrek, R., & Rud, V. (2023). Increased lactation in females due to the use of probiotic-based feed additives. Scientific Horizons, 26(10), 9-18. doi: 10.48077/scihor10.2023.09.
Shkromada, O., Suprun, Yu., Fotin, O., Plyuta, L., & Lifar, I. (2024). Determination of the effect of the enzyme and probiotic complex on animal productivity. Scientific Horizons, 27(5), 9-19. doi: 10.48077/scihor5.2024.09.
Shoukry, M.M., El-Nomeary, Y.A.A.E., Salman, F.M., & Shakweer, W.M.E. (2023). Improving the productive performance of growing lambs using prebiotic and probiotic as growth promoters. Tropical Animal Health and Production, 55(6), article number 375. doi: 10.1007/s11250-023-03752-8.
Vosooghi-poostindoz, V., Foroughi, A. R., Delkhoroshan, A., Ghaffari, M.H., Vakili, R., & Soleimani, A.K. (2014). Effects of different levels of protein with or without probiotics on growth performance and blood metabolite responses during pre- and post-weaning phases in male Kurdi lambs. Small Ruminant Research, 117(1), 1-9. doi: 10.1016/j.smallrumres.2013.11.015.
Walker, J.M. (Ed.). (2002). The protein protocols handbook. Totowa: Humana Press. doi: 10.1385/1592591698.
Wang, L., et al. (2024). The effects of compound probiotics on production performance, rumen fermentation and microbiota of Hu sheep. Frontiers in Veterinary Science, 11, article number 1440432. doi: 10.3389/fvets.2024.1440432.
Wójcik, R., Małaczewska, J., Tobolski, D., Miciński, J., Kaczorek-Łukowska, E., & Zwierzchowski, G. (2024). The effect of orally administered multi-strain probiotic formulation (Lactobacillus, Bifidobacterium) on the phagocytic activity and oxidative metabolism of peripheral blood granulocytes and monocytes in lambs. International Journal of Molecular Sciences, 25(10), article number 5068. doi: 10.3390/ijms25105068.
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2025 Рахматулло Рузикулов, Икром Файзуллаев
