ЭГЕМЕНДҮҮЛҮК ЖЫЛДАРЫНДАГЫ КЫРГЫЗСТАНДЫН ТҮШТҮГҮНДӨГҮ УЛУТТАР АРАЛЫК ЧЫР-ЧАТАКТАР: ТАРЫХЫЙ ТАЛДОО

Авторлор

  • Шабдан Төлөнөв Ош мамлекеттик университети

DOI:

https://doi.org/10.52754/16948653_2026_1_25

Ачкыч сөздөр:

улуттар аралык чыр-чатактар, Кыргызстандын түштүгү, Ош окуялары, Фергана өрөөнү, этносаясий процесстер, Кыргызстандын эгемендүүлүгү, улуттар аралык мамилелер

Аннотация

Макалада эгемендүүлүк мезгилиндеги Кыргыз Республикасынын түштүгүндөгү улуттар аралык чыр-чатактар тарыхый талдоо өңүтүнөн каралат. Негизги көңүл Ош жана Жалал-Абад облустарындагы 1990 жана 2010-жылдардагы чыр-чатактардын себептерине, этаптарына жана кесепеттерине бурулат. Улуттар аралык мамилелердин курчушуна таасир эткен тарыхый өбөлгөлөр, улуттук-аймактык жиктөөнүн советтик мурасы, социалдык-экономикалык жана саясий факторлор талданат. Ата мекендик жана чет элдик изилдөөлөрдүн негизинде улуттар аралык чыр-чатактардын татаал мүнөзү жана аларды алдын алуу жана жөнгө салуу боюнча мамлекеттик саясаттын зарылдыгы жөнүндө корутунду чыгарылат.

Автордун өмүр-баяны

Шабдан Төлөнөв, Ош мамлекеттик университети

магистрант, Ош мамлекеттик университети

 

Библиографиялык шилтемелер

Аманбеков К.Ш. Этнополитические процессы в Кыргызской Республике. – Бишкек, 2015.

Асанбеков М. Межэтнические отношения в Кыргызстане: проблемы и перспективы. – Бишкек: Илим, 2012.

Глебов С.В. Межэтнические конфликты в Ферганской долине // Центральная Азия и Кавказ. – 2011. – № 4.

Доклад Национальной комиссии по расследованию событий июня 2010 года. – Бишкек, 2011.

Исмаилов Н.А. Юг Кыргызстана: этнические процессы и конфликты. – Ош, 2010.

Кадыров А.А. Национальная политика и межэтнические отношения в постсоветском Кыргызстане // Вестник КРСУ. – 2014. – № 2.

Кыргызстандагы кыйноолордун курмандыктары: Экстремизмге катышы бар деп айыпталгандардын адам укуктарынын бузулушу боюнча мониторингдин материалдары. Түз: А. Абдирасулова ж.б. – Б.: «Ачык ой пикир» Коомдук фонду, 2010. – 94 б.

Международная кризисная группа. Кыргызстан: последствия межэтнического конфликта. – Брюссель, 2010.

Поляков К.И. Ферганская долина: история и современность. – Москва, 2009.

Мамашов Б. Анархияга алты кадам… // Алиби. – 27-ноябрь, 2012-ж.

Дооров Т. Дүйнөлүк медиа Кыргызстандагы окуяларды кантип чагылдырууда? // Zaman Кыргызстан. – 18-июнь, 2010-ж.

Жолдошев К. Кыргыз-өзбек: күч – бирдикте // Азаттык үналгысы. – 14.06.2011.

Активисты гражданского общества призывают ВП Кыргызстана провести независимое расследование событий на юге страны // Фергана.Ру. – 19.06.2010.

Беспорядки на юге Киргизии (2010) // Материал из Википедии — свободной энциклопедии.

Возвращаясь к трагедии в Кыргызстане: Опубликованы результаты еще одного исследования «ошских событий» // http://www.fergananews.com – 31.05.2012.

Кадыржан Батыров Акматбек Келдибековду сотко берди // Баракелде. – 06.09.2011.

Жаныбаева А. Арабызда жакшылар бар үчүн өткөн каргашалуу окуянын жаралары айыгып, эл ынтымакка келет // http://barakelde.org – 14.04.2011.

Касымбеков К. У этнических узбеков Кыргызстана должно быть право выбора // rus.azattyk.kg – 03.10.2011.

Мадалиев И. Кыргызстан – год после трагедии власти ищут виновных // http://www.centrasia.ru – 05.07.2011.

Сузак районунда курал-жарак катылган жер табылды // http://atamekenkg.com – 26.07.2010.

http://www.coalition.kg/index.php?option=com_content&view=article&catid=1%3A2012-04-12-11-37-49&id=289%3A2012-07-27-14-33-19&lang=ru – 23.08.2011.

Жүктөөлөр

Жарыяланды

2026-06-15

Кандай шилтеме берүү керек

Төлөнөв, Ш. (2026). ЭГЕМЕНДҮҮЛҮК ЖЫЛДАРЫНДАГЫ КЫРГЫЗСТАНДЫН ТҮШТҮГҮНДӨГҮ УЛУТТАР АРАЛЫК ЧЫР-ЧАТАКТАР: ТАРЫХЫЙ ТАЛДОО. Чыгыш таануунун маселелери, (1), 261–271. https://doi.org/10.52754/16948653_2026_1_25

Саны (чыгарылыш)

Бөлүм

Статьи