КАРА-КУЛЖА РАЙОНУНУН КЕҢЕШ ДООРУНДАГЫ ТАРЫХЫНА САРЕСЕП
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948653_2026_1_28Ачкыч сөздөр:
Кара-Кулжа, өрөөн, район, чыгаан инсандар, айылдар, аймактар, админис-тративдик-аймак, калкыАннотация
Макалада Кара-Кулжа районунун тарыхын чагылдырууга аркет болот.майрам, Анткени ал азыркы кыргыз мамлекетинин стратегиялык маниге ээ, улуу Кытай мамлекети менен чектеш турган тоолуу ра¬йон. Кара-Кулжа өрөөнү өзүнүн тарыхый-географиялык ээлеген ордуна жараша тээ байыртадан эле ошол кездеги адамдардын жашоо тиричилигине ыңгайлуу шарты бар, байыркы адамдардын мекени болгону талашсыз. Кара-Кулжа өрөөнүндө байыртадан эле мал чарбачылыгы менен катар эле отурукташкан элдер дыйкан¬чы¬лыкты, кол өнөрчүлүктү кесип кылганы маалым. «Алтын доор» аталган Караханиддердин мамлеке¬тин¬ин, андан кийинки Чынгыз хандын мураскорлорунун, Кокон хандыгынын, Орус империясынын социалдык-экономикалык, согуш¬тук, саясий карым-катнаштарынан Кара-Кулжа өрөөнү четте калган эмес. Районубуз Кеңеш доорунда өсүп-өнүккөн. Айрыкча Кеңеш доорундагы Ош уездинин, округунун, кантонунун курамында болуп, өнүгүүгө багыт алып, 1937-жылы 23-мартта Совет району болуп, Ош облусунун курамында өз алдынча администрациялык-аймактык биримдик болуп түзүлгөн. Бүгүнкү күндө, кайрадан Кара-Кулжа району катары маалым.
Библиографиялык шилтемелер
Абытов, Б. К. (2013). Кара-Кулжа: Доорлор жана инсандар тарыхы. Кара-Кулжа району: Энциклопедия (47–48-бб.). Бишкек.
Абытов, Б. К. (2015). Кара-Кулжа району согуш мезгилинде: «Баардыгы фронт үчүн, баардыгы жеңиш үчүн!». Известия вузов, (5), 81–84.
Абытов, Б. К. (2017, May 19). Кут береке, ыйман берип элине, оомат келди Кара-Кулжа жерине. Ош жаңырыгы.
Абытов, Б. К. (2017, May 22). Кут береке, ыйман берип элине, оомат келди Кара-Кулжа жерине. Мезгил үнү.
Абытов, Б. К. (2024). Кара-Кыргызская Автономная Область: Возрождение национальной государственности в эпоху советов (58–62-бб.). Ош.
Абытов, Б. К. (n.d.). Легенды об узгенском рисе. Вопросы востоковедения. https://journal.oshsu.kg/index.php/orientalstudies/article/view/1882
Бөтөнөев, Ж. С. (n.d.). Унутта калган уулдар же эл эсиндеги элиталар. https://kghistory.akipress.org/unews/un_post:2389
Заднепровский, Ю. А. (1960). Археологические памятники Южных районов Ошской области (29–31-бб.). Фрунзе.
Кара-Кулжа району: Энциклопедия. (2013). Бишкек.
Кыргыз Республикасынын администрациялык-аймактык жана аймактык бирдиктердин объектилерин белгилөө тутумунун мамлекеттик классификатору. (2008, 2025). Ош облусу (42–43-бб.). Бишкек.
Кыргызская государственность в ХХ веке: Документы, история, комментарии. (2003). Бишкек.
Мамбеталиев, У. З. (2013). Деятельность государственных органов по районированию в период образования ККАО (ноябрь–декабрь 1924 г.). Вопросы истории Кыргызстана, (1–2), 41–51.
Мезгил үнү. (2017, August 25).
Ошская область. (n.d.). Википедия. https://ru.wikipedia.org/wiki/Ошская_область
Өзгөн күрүчүнүн мекени Кара-Кулжа беле? Район тууралуу кызыктуу фактылар. (2021, July 2). Sputnik Кыргызстан. https://sputnik.kg/20210702/kara-kulzha-rajonu-tuuraluu-faktylar-1053077998.htm
Численность населения областей, районов, городов, поселков городского типа, айылных аймаков и айылов (сел) Кыргызской Республики (по данным айыл өкмөтү на начало 2020 г.). (2020). https://ky.wikipedia.org/wiki/Кара-Кулжа_району
