КОНДЕНСАЦИЯЛАНГАН ЧӨЙРӨЛӨРДӨГҮ БЕТТИК КҮЧТӨРДҮН ИЕРАРХИЯЛЫК КВАНТТАЛЫШЫ ЖАНА АЛЫСКЫ АРАЛЫКТАГЫ ТААСИРИ: МЕЗОМЕХАНИКАЛЫК ЖАНА ТЕРМОДИНАМИКАЛЫК АСПЕКТТЕР
КОНДЕНСАЦИЯЛАНГАН ЧӨЙРӨЛӨРДӨГҮ БЕТТИК КҮЧТӨРДҮН ИЕРАРХИЯЛЫК КВАНТТАЛЫШЫ ЖАНА АЛЫСКЫ АРАЛЫКТАГЫ ТААСИРИ: МЕЗОМЕХАНИКАЛЫК ЖАНА ТЕРМОДИНАМИКАЛЫК АСПЕКТТЕР
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948645_2025_2(7)_62Ачкыч сөздөр:
границы раздела фаз, поверхностные силы, самоорганизация, иерархия, диссипативные структуры, термодинамика.Аннотация
Иштинен сунуш кылынган эксперименттик жана теориялык изилдөөнүн натыйжалары суюктуктардын чек ара катмарларында 200 микрометрге чейинки аралыкка жайыла турган, дискреттүү, иерархиялык уюштурулган беттик күчтөрдүн таасир этүу аймагынын (СДПС) бар экендиги көрсөтүлгөн. Микр жиптердеги четки бурчтарды жана фазалар аралык тартылууну өлчөөнүн модификацияланган ыкмаларынын негизинде, беттин таасиринин азайышы монотондуу эмес, балким кайрак майы үчүн ийилүү чекиттериндеги (7, 20, 40, 96, 200 мкм) секирип-секирип өтүү менен мүнөздөлөтү аныкталган. Кандайма катмардагы кластердеги энтропиялык хаостоң утуп чыгуу үчүн зарыл болгон молекулалардын критикалык санын (Ncl ≈ 8000) макроскопиялык бифуркация чекиттери менен байланыштырган масштабдык инвариантты (C ≈ 10–20) киргизген теориялык модель сунуш кылынган. Интерфейс диссипативдик структуралардын активдүү генератору катары иштейт, ал эми байланыш энергиясы менен энтропиялык фактордун балансы иерархиялык деңгээлдердин термодинамикалык туруктуулугун аныктайт көрсөтүлгөн. Натыйжалар бет физикасындагы классикалык чек ара шарттарды кайра кароону талап кылат жана нанотехнология, микроэлектроника жана геомеханика жаатындагы материалдардын касиетин башкарууга жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат.
Библиографиялык шилтемелер
Гиббс Дж. В. Термодинамические работы. – М.-Л.: ГИТТЛ, 1950. – 492 с.
Ахматов А.С. Молекулярная физика граничного трения. – М.: Физматгиз, 1963. – 472 с.
Адамсон А. Физическая химия поверхностей. – М.: Мир, 1979. – 568 с.
Джейкок М., Парфит Дж. Химия поверхностей раздела фаз. – М.: Мир, 1984. – 269 с.
Derjaguin B. V., Landau L. D. Theory of the stability of strongly charged lyophobic sols and of the adhesion of strongly charged particles in solutions of electrolytes // Acta Physico-Chimica Sinica. – 1941. – Vol. 14. – P. 633–662.
Дерягин Б.В., Чураев Н.В., Муллер В.М. Поверхностные силы. –М.:Наука, 1985.– 398 с.
Israelachvili J.N. Intermolecular and Surface Forces. – 3rd ed. – Academic Press, Elsevier, 2011.- 704 p.
Петрянов И.В., Розенблюм Н.Д. О краевых углах малых капель // Доклады АН СССР. – 1948. – Т. 61. – № 4. – С. 661–664.
Panin V.E., Slosman A.I., Antipina N.A. Mesoscopic structural levels of deformation of polycrystals // Physical Mesomechanics. – 2003. – Vol. 6. – No. 3. – P. 5–14.
Панин В. Е., Сергеев В. П., Панин А. В. Наноструктурирование поверхностных слоев конструкционных материалов и нанесение наноструктурных покрытий. – Томск: Изд-во ТПУ, 2010. – 254 с.
Панин В.Е. и др. Физическая мезомеханика материалов. Томск: Изд-во ТПУ, 2015.
Пригожин И., Кондепуди Д. Современная термодинамика. От тепловых двигателей до диссипативных структур. – М.: Мир, 2002. – 461 с.
Nicolis G. und Prigogine I. Self-Organization in Nonequilibrium Systems. From Dissipative Structures to Order through Fluctuations. J. Wiley & Sons, New York, London, Sydney, Toronto 1977. 491 Seiten.
Bocquet L., Charlaix E. Nanofluidics, from whole tree to amino acids // Chemical Society Reviews. 2010.
Alts T. The Thermodynamics of Interfaces // Continuum Mechanics and Thermodynamics. 2015.
Mesomechanics: Emerging Homogenization Concepts for Multiscale Materials / Ed. by S. Schmauder. – Springer, 2011. – 350 p.
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2026 Ош мамлекеттик университетинин Жарчысы. Математика. Физика. Техника
