«АКЫЛДУУ» ДЫЙКАНЧЫЛЫК: КЕЛЕЧЕГИ, ТЕХНОЛОГИЯЛАР ЖАНА ӨНҮГҮҮ ЧАКЫРЫКТАРЫ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948610_2026_1(8)_3%20Ачкыч сөздөр:
акылдуу чарба, Буюмдар интернети (IoT), сенсорлор, дрондор, спутниктик мониторингАннотация
Бул макалада заманбап айыл чарбасынын технологиялык трансформациясындагы негизги фактор катары акылдуу фермерчиликтин негизги концепциялары жана өнүгүү тенденциялары каралат. Анда так дыйканчылыктын принциптери, санариптик маалыматтардын ролу, автоматташтыруу жана экологиялык туруктуулук талданат. Негизги технологиялык чечимдер, анын ичинде Буюмдар интернети (IoT) сенсорлору, дрондор, спутниктик мониторинг, жасалма интеллект, роботтук системалар жана булут платформалары сунушталат. Санариптик айыл чарба технологияларын киргизүүнүн экономикалык жана экологиялык пайдасы, мисалы, түшүмдүн жогорулашы, ресурстарды керектөөнүн азайышы жана айлана-чөйрөгө тийгизген таасиринин төмөндөшү да баса белгиленет. Кыргызстандагы акылдуу фермерчиликти өнүктүрүүнүн учурдагы абалына жана келечегине, ошондой эле жогорку чыгымдар, адистердин жетишсиздиги, интернет инфраструктурасындагы көйгөйлөр жана кибертобокелдиктер сыяктуу учурдагы тоскоолдуктарга өзгөчө көңүл бурулат.
Библиографиялык шилтемелер
Абдыкадыров, С. К. (2023). Перспективы цифровой трансформации экономики регионов Кыргызстана. Экономика и бизнес: теория и практика, (5).
Газибаев, Ю.К., Молдалиев, Ж.Т. (2025). Айыл-чарба өсүмдүктөрүнө жер семирткичтердин жана жаныбарлардын кыгынын биргелешкен таасири. Евразия изилдөөлөрү ачык журналы, 3( 3), бб. 68-80. https://doi.org/10.65469/eijournal.2025.3.
Иванов, А. А. (Ред.). (2022). Blockchain в агропромышленном комплексе: концепции и перспективы. Наука.
Министерство сельского хозяйства Кыргызской Республики. (2024). Отчет о внедрении инновационных технологий в сельское хозяйство за 2023 год.
Министерство цифрового развития Кыргызской Республики. (2023). Статистический сборник «Цифровой Кыргызстан».
ПРООН в Кыргызстане. (2022). Обзор рынка агротехнологий и цифровых решений для малых фермеров.
Сафонова, Т. В., Муленко, М. Д., Лескова, Д. О., Мокряк, А. В., & Прахов, Р. Л. (2025). Информационные технологии и системы: управление, экономика, транспорт, право. 1(53), 131–138.
Убайдуллаев, М., Акунова, А., & Тыныбекова, Н. (2022а). Эффективное орошение как основа результативной деятельности сельского хозяйства в Кыргызстане. Вестник Ошского государственного университета. Экономика, (1(1), 73–82.
Убайдуллаев, М., Кенжеева, М., Асанов, Б., Абдрасулова, Ж. (2022б). Агропромышленный комплекс кыргызстана – проблемы и современные реалии. Вестник Ошского государственного университета, (2), 140–147. https://doi.org/10.52754/16947452_2022_2_140
Узбекистан: Дроны на службе агросектора. (б. д.). Получено 10 января 2026 г. с https://stat.uz
ФАО. (2023). Содействие инклюзивной автоматизации сельского хозяйства (Аналитический документ).
AgroMap Кыргызстан. (б. д.). Цифровое картирование земель: методология и результаты. Получено 12 декабря 2025 г. с https://agromap.kg
Bacco, M., Berton, A., Cassará, E., et al. (2019). IoT, transition to Smart Agriculture: The role of unmanned aerial vehicles. Computer Networks, 162.
European Environment Agency (EEA). (2020). Precision Agriculture and the future of farming in Europe. Получено 12 января 2026 г. с https://www.eea.europa.eu
FAO Kyrgyzstan. (2022–2024). Smart Farming projects and initiatives. Получено с https://www.fao.org/kyrgyzstan
FAO. (2022). The State of Food and Agriculture 2022. Leveraging automation in agriculture for transforming agrifood systems. Получено 14 января 2026 г. с https://www.fao.org
IPCC. (2019). Special Report on Climate Change and Land. Получено 12 февраля 2026 г. с https://www.ipcc.ch/srccl
Kamilaris, A., Fonts, A., & Prenafeta-Boldú, F. X. (2019). The rise of blockchain technology in agriculture and food supply chains. Trends in Food Science & Technology, 91, 640–652.
Statista. (2023). Economic impact of precision farming worldwide 2023. Получено 24 декабря 2025 г. с https://www.statista.com
Wolfert, S., Ge, L., Verdouw, C., & Bogaardt, M. J. (2017). Big Data in Smart Farming – A review. Agricultural Systems, 153, 69–80.
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2026 Ош мамлекеттик университетинин Жарчысы. Экономика
