АНГРЕН КЕНИНИН КАОЛИНИН КҮКҮРТ КИСЛОТАЛЫК КАЙРА ИШТЕТҮҮ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948688_2025_2(7)_4%20Ачкыч сөздөр:
каолин, алюминий оксиди, глинозем, коагулянт, алюминий сульфаты, кальцинация, шлам, экстракция, темир (III) сульфаты, сууну тазалоо, ичүүчү суу, тунуктукАннотация
Макалада Ангрен кенинен алынган каолинди күкүрт кислотасы менен иштетүү процесси изилденет. Каолинден коагулянт — алюминий сульфатын алуу технологиясын иштеп чыгуу максатында, концентралданган күкүрт кислотасы менен алдын ала нымдалган алюмосиликаттуу чопонун ажыроо процесси изилденип, продуктуну алуунун технологиялык схемасы сунушталган. Изилдөө үчүн Ангрен кенинин каолини колдонулган, анын курамы (салм. %): Al₂O₃ – 21,73, Fe₂O₃ – 1,68, SiO₂ – 65,2, TiO₂ – 0,4, СаО – 0,4, MgO – 0,65, R₂O – 0,8, SO₃ – 0,6, жоготуулар – 8,5. Каолин 400°Сден 800°Сге чейинки температурада 60–120 мүнөт аралыгында кальциленип, салмак жоготуулары аныкталган. Алынган торт 60% концентрациядагы күкүрт кислотасы менен 80°С температурада 60 мүнөт бою иштетилген. Ал жерде Al₂O₃ менен Al₂(SO₄)₃ байланышын камсыздоо үчүн кислотанын нормасы стехиометрия боюнча 100% түзгөн. Алюминийди алуу даражасы 60% концентрациядагы күкүрт кислотасы колдонулганда эң жогору болуп, 97,1% түзгөн, ал эми темир — 82,5%. Каолинди 650–700°С температурада 1 саат бою кальцилеп, андан кийин ыдыратуу аркылуу алюминий сульфатынын эритмесин 96,0%дан кем эмес экстракциялык деңгээл менен алуу мүмкүнчүлүгү аныкталган. Каолинден алюминийди күкүрт кислотасы менен алуудагы оптималдуу технологиялык параметрлер: кислотанын концентрациясы — 60%, нормасы — 100%, температура — 80°Сден кем эмес, процесс узактыгы — 1 сааттан кем болбошу керек
Библиографиялык шилтемелер
Mamadzhanov Zokir (2018). Study of the processes of sulfuric acid processing of local aluminosilicates and obtaining coagulants based on them. Doctor of Philosophy dissertation in technical sciences. Tashkent.2
Mamadzhanov Z.N., Shamshidinov I.T. Study of the process of aluminum leaching from kaolin clays of the Angren deposit // Universum: technical sciences: electron. scientific. Journal. 2018. - No. 3 (48). - S. 33-36.
Kenjayev M, Mirzakulov Kh, Mamadjаnov Z. Study of the process of ammonization of nitrogen-acid solutions of the leaving of the kaolin clays of the Angren deposit // Chemistry And Chemical Engineering. 2019. – № 1.
Patent №. IAP 05574 (UZ). Method for obtaining feed precipitate/ Shamshidiov I.T., Usmanov I.I., Mamadzhanov Z.N.//Publ. 07.31.2015. Bul. № 7.
Khaitov B., Abdullaev M. Mamadjanov Z. The use of electrochemical activated water during the propagation of biomaterials in a biofactory. // International lournal of scentifil and technology resersch. 2020/02. P-1001-1104. https://www.scopus.com/authid/detail.uri? authorId=57215011916.
Akmaljon Arislanov, Israiljon Shamshidinov, Ilkham Usmanov, Gayrat Normatov and Oybek Isomiddinov. The process of decomposition of tricalcium phosphate by phosphoric acid with partial replacement of P2O5 to sulfuric acid. participated in the IX International Conference on Advanced Agritechnologies, Environmental Engineering and Sustainable Development (AGRITECH-IX-2023) on 6 November 2023 | Namangan, Uzbekistan. https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=57189054750.
Ahmed Karam; Emad S. Bakhoum; Khaled Zaher. Coagulation/flocculation process for textile mill effluent treatment: experimental and numerical perspectives. International Journal of Sustainable Engineering. Volume 14, 2021. issue 5. https://www.scopus.com/ authid/ detail.uri?authorId=57195722107.
Azmi Ahmad, Setyo Budi Kurniawan, Siti Rozaimah Sheikh Abdullah, Ahmad Razi Othman, Hassimi Abu Hasan. Exploring the extraction methods for plant-based coagulants and their future approaches. Science of The Total Environment. Volume 818, 20 April 2022, 151668. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/ S0048969721067449
Ghita El Mouhri, Ibtissame Elmansouri, Halima Amakdouf, Hajar Belhassan, Rabie Kachkoul, Fatima Ezzahra El oumari, Mohammed Merzouki, Anissa Lahrichi. Evaluating the effectiveness of coagulation–flocculation treatment on a wastewater from the moroccan leather tanning industry: An ecological approach. Contents lists available at ScienceDirect. Volume 10, Issue 5, 15 March 2024, e27056. https://www.scopus.com/authid/detail.uri? authorId=57208717932
Ahmad, A., Abdullah, S.R.S., Hasan, H.A., Othman, A.R., Kurniawan, S.B. Aquaculture wastewater treatment using plant-based coagulants: Evaluating removal efficiency through the coagulation-flocculation process. Results in Chemistry. Volume 7, January 2024, Номер статьи 101390. https://www.scopus.com/record/display.uri?eid=2-s2.085185909995&origin =inward&txGid=517ab5dd55beb5a30c967f8d087287c0
А.с. № 1423498 (SU). МПК С 01F7/06. Способ переработки бокситов на глинозем / Логинова И.В. и др // Опубл. 1988. БИ- №34.
А.с. 1284945 (SU). МПК С 01F7/74 Способ получение гидратированного сульфата алюминия / Соколь В.А. и др. // Опубл. 1987. БИ- №3.
Позин М.Е. Технология минеральных солей. – М.: Химия, 1974. Ч.1. – С. 632-660.
Мамаджанов З.Н. Исследование процессов сернокислотной переработки местных алюмосиликатов и получение коагулянтов на их основе: Дис. … докт.филос. (Doctor of Philosophi) по техн. наук. – Ташкент, 2018. – 117 с.
Mamadzhanov Z.N., Shamshidinov I.T. Study of the process of aluminum leaching from kaolin clays of the Angren deposit // Universum: technical sciences: electron. Scientific. Journal. 2018. - No. 3 (48). - S. 33-36.
Шамшидинов И. Т., Тураев З. Мамажанов З.Н. Технология производства сульфата алюминия из вторичных каолинов в промышленных условиях //Europaische Fachhochschule. – 2015. – №. 6. – С. 87-90.
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2026 Ош мамлекеттик университетинин Жарчысы. Химия. Биология. География
