КОЙЛОРДУН ДИКТИОКАУЛОЗУН ДАРЫЛООСУНУН НАТЫЙЖАЛУУЛУГУ
DOI:
https://doi.org/10.52754/16948696_2025_3(12)_2Ачкыч сөздөр:
Dictyocaulus filaria, Nilverm, Santomectin, Ivermec, гельминттик ооруларАннотация
Диктиокаулез дүйнөлүк кой чарбачылыгында эң кеңири таралган гельминттик оорулардан бири болуп кала берүүдө жана өнөр жайга олуттуу экономикалык чыгымдарды алып келет. Изилдөөнүн максаты – койлордо диктиокаулезди дарылоонун ыкмаларынын эффективдүүлүгүн изилдөө болгон. Макалада Dictyocaulus filaria нематодасы менен козголгон кой диктиокаулезин дарылоодо ар кандай антигельминттик препараттардын натыйжалуулугуна байланыштуу изилдөөнүн жыйынтыктары келтирилген. Диагностика комплекстүү жүргүзүлгөн, эпизоотологиялык маалыматтар, клиникалык белгилер (жөтөл, арыктоо, сиңирүү бузулуусу) жана лабораториялык ыкмалар (Берман-Орлов боюнча гельминтлорвоскопия) колдонулган. Nilverm 20 %, Santomectin жана Ivermec алган үч топ кой түзүлгөн. Эффективдүүлүк инвазиянын интенсивдүүлүгү жана таралышына жараша бааланган. Жыйынтыктар көрсөттү, Nilverm 20 % жана Santomectin 30-күнгө чейин инвазияны толугу менен жок кылган, ал эми Ivermec 85-86 % натыйжа берген. Экономикалык анализ Nilverm 20 % колдонуунун эң жогорку кирешелүүлүгүн (1 рубль чыгымга 91,2 рубль) көрсөткөн, андан кийин Santomectin (87,9 рубль) жана Ivermec (83,2 рубль) турган. Изилдөө антигельминттик препараттарды убакытында жана туура тандоо койлордо диктиокаулездин таралышын олуттуу төмөндөтө аларын көрсөткөн. Изилдөө натыйжалары Nilverm 20 % жана Santomectin препараттарынын диктиокаулезди көзөмөлдөштөгү жогорку эффективдүүлүгүн тастыктап, малдын ден соолугун сактоо жана стаддардын продуктивдүүлүгүн жогорулатуу үчүн антигельминттик препараттарды туура тандоонун маанилүүлүгүн баса белгиледи. Алынган натыйжалар ветеринарлар жана койчулар үчүн эң эффективдүү жана экономикалык жактан пайдалуу дарылоо ыкмасын тандоого далилденген негиз түзүп, малдардын ден соолугу, продуктивдүүлүгү жана чарбанын кирешелүүлүгүн жакшыртууга салым кошот
Библиографиялык шилтемелер
Akbaev, R.M. (2024). Dictyocaulosis of sheep kept in private household plots. In S.V. Pozyabin & A.A. Deltsov (Eds.), Current issues in veterinary medicine, animal husbandry, biotechnology and the examination of raw materials and products of animal origin (pp. 136-137). Moscow: Agricultural Technologies Publishing House LLC.
Akimova, S.A., & Fomenko, S.A. (2023). Identification of parasitic pathology during veterinary and sanitary examination of mutton in the Volgograd region. In Scientific justification of the digital development strategy of the agro-industrial complex and rural areas (pp. 394-399). Volgograd: Volgograd State Agrarian University.
Ataev, A.M., Zubairova, M.M., & Karsakov, N.T. (2020). Dynamics of infection of sheep Dictyocaulus filaria (Rud., 1809) Railliet et Henry, 1907 in flat Dagestan. Dagestan GAU News, 4(8), 68-70.
Cârstolovean, A.S, Taulescu, M., Hodor, D., Cotuțiu, V.-D., Aldea, A.M., Șerban, C.C., Cazan, C.D., Gherman, C.M., & Mihalca, A.D. (2024). A case of mortality in a re-introduced European bison associated with severe pneumonia caused by Dictyocaulus viviparus. BMC Veterinary Research, 20, article number 423. doi: 10.1186/s12917-024-04282-7.
Chetvertnov, V.I., & Kolesnikov, V.I. (2023). The use of a suspension of praziquantel and ivermectin in dictocaulous pathology of sheep. The Agrarian Scientific Journal, 12, 133-136. doi: 10.28983/asj.y2023i12pp133-136.
Code of Practice for the Housing and Care of Animals Bred, Supplied or Used for Scientific Purposes. (2014, December). Retrieved from https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/ attachment_data/file/388535/CoPanimalsWeb.pdf.
Domatsky, V.N., & Sivkova, E.I. (2024). Distribution and seasonal dynamics of ruminant diktiokaulesis in the Russian Federation. Veterinary Medicine, 3, 3-7. doi: 10.30896/0042-4846.2024.27.3.03-07.
Galen. (n.d.). Retrieved from https://galen.vetrf.ru/#/.
Gao, Z.-Q., & Xing, J. (2025). Development and application of a TaqMan-MGB probe-based quantitative real¬time polymerase chain reaction assay for the rapid detection of Dictyocaulus filaria. Frontiers in Veterinary Science, 12, article number 1559088. doi: 10.3389/fvets.2025.1559088.
Gasanaliev, N.G. (2022). Dictyocaulosis and fasciolosis of small horned animals and measures to combat them. In N.M. Nimatulaev, A.Yu. Aliev, M.A. Kasparova, A.A. Aliev, M.O. Baratov, S.Sh. Kabardiev & M.S. Saipullaev (Eds.), Prospects for the development of modern veterinary science (pp. 141-143). Makhachkala: Caspian Zonal NIVI.
Gulden, M.D., & Makhova, I.Kh. (2023). Evaluation of pastures in relation to sheep dictyocaulosis. Bulletin of
Scientific Conference, 1-3(89), 20-22.
Hamel, D., Kvaternick, V., Kellermann, M., Visser, M., Mayr, S., Fankhauser, B., & Rehbein, S. (2021). Pour-on administration of eprinomectin to lactating dairy goats: Pharmacokinetics and anthelmintic efficacy. Journal of Veterinary Pharmacology Therapeutics, 44(6), 952-960. doi: 10.1111/jvp.13008.
Ibrahim, M.I.S., Glamazdin, I.G., & Sysoeva, N.Yu. (2013). The influence of helminthiasis on the quality of sheep
meat. Russian Parasitological Journal, 2, 54-57.
Jolborsov, U., Chorthonbaev, T., Bekturov, A., & Azhibekov, A. (2024). Phenotypic correlations of selected traits in sheep of different genotypes of Southern Kyrgyzstan. Bulletin of the Kyrgyz National Agrarian University, 22(4), 186-189.
Kolesnikov, V.I., & Abakin, S.S. (2023). Prevention of infectious and parasitic diseases of sheep in the North Caucasus region. Agricultural Journal, 1(16), 70-76. doi: 10.48612/FARC/2687-1254/008.1.16.2023.
Kryazhev, A.L., & Nikitin, V.F. (2018). Ecological and epizootic features, therapy and prevention of dictocaulosis of cattle in dairy farms of the Vologda region. Russian Parasitological Journal, 12(3), 42-46. doi: 10.31016/1998-8435-2018-12-3-42-46. [17] Kryukova, M.M., & Radjabov, R.G. (2024). Diagnosis and treatment of sheep dicroceliosis. In Agrarian science and production in the context of the formation of the digital economy of the Russian Federation (рр. 241-243). Persianovskyi: Federal State Budgetary Educational Institution of Higher Education “Don State Agrarian University”.
Magomedbegova, P.I., Shevchuk, S.A., Sorokina, V.A., & Orlova, V.V. (2024). Diagnosis, treatment and prevention of sheep dicroceliosis. In Initiatives of young people – science and production (pp. 285-288). Penza: Penza State Agrarian University.
Shestakova, S.V., Ryzhakina, T.P., Voevodina, Yu.A., & Novikova, T.V. (2021). Epizootic situation on parasitoses of small cattle in the conditions of the Vologda region. Dairy Bulletin, 3(43), 114-127. doi: 10.52231/2225-4269_2021_3_114.
Tihaya, N.V., & Ponamarev, N.M. (2024). Distribution and clinical symptoms of dictyocaulesis in cattle in the Altai region. Bulletin of the Altai State Agrarian University, 7(237), 56-61. doi: 10.53083/1996-4277-2024-237-7-56-61.
Timofeeva, E.N. (2024). Prevention of dictocaulosis in small cattle. In V.S. Litvinova, T.F. Lefler, A.S. Fedotova,
N.M. Kovalchuk, E.A. Kozina, T.Yu. Savchenko, A.A. Zhigarev & L.P. Vladyshevskaya (Eds.), Student science – a look into the future (pp. 126-129). Krasnoyarsk: Krasnoyarsk State Agrarian University.
Vanhecke, M., Charlier, J., Hamdi, R., Duchêne, F., Strube, C., & Claerebout, E. (2022). Dictyocaulus viviparus bulk tank milk seropositivity is correlated with meteorological variables. International Journal for Parasitology, 52(10), 659-665. doi: 10.1016/j.ijpara.2022.06.003.
Zubairova, M.M., Ataev, A.M., & Karsakov, N.T. (2021). Distribution of sheep trematodoses on ecologically different types of pastures in the flat belt of Dagestan. Theory and Practice of Combating Parasitic Diseases, 22, 198-202. doi: 10.31016/978-5-6046256-1-3.2021.22.198-202.
Жүктөөлөр
Жарыяланды
Кандай шилтеме берүү керек
Саны (чыгарылыш)
Бөлүм
Лицензия
Copyright (c) 2026 Оксана Николаева, Нуриддин Рузикулов, Ирина Муллаярова
